Józef Wancer wyróżniony „Kopernikiem Bankowym”

Józef Wancer, niekwestionowany współtwórca transformacji polskiego systemu bankowego, został uhonorowany nagrodą specjalną ZBP „Kopernik Bankowy”. Wręczenie nagrody odbyło się podczas uroczystości 35-lecia Związku Banków Polskich.  

Nagrodę wręczył Prezes Związku Banków Polskich dr Tadeusz Białek i Prezes Banku Pekao SA Cezary Stypułkowski.  

– Józef Wancer popularyzował w środowisku ideę, która w centrum uwagi zawsze stawia człowieka – zarówno klienta, pracownika, jak i każdego partnera banku. Nasz Laureat potrafił także doskonale dobierać współpracowników i rozwijać ich zaangażowanie, by banki jak najlepiej służyły rozwojowi polskiej gospodarki oraz realizacji planów i ambicji polskiego społeczeństwa – mówił Cezary Stypułkowski.

- Jak powiedział kiedyś Albert Einstein: „Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy”. Te słowa doskonale opisują podejście naszego dzisiejszego Laureata do życia i pracy. Józef Wancer to dobrze znany nestor polskiej bankowości i światowy ekspert. Mentor i legenda rynków finansowych. Współtwórca rodzimego sektora bankowego, zawsze gotowy służyć wiedzą i doświadczeniem, zaangażowany w budowanie prestiżu zawodu bankowca oraz polskiej bankowości jako stabilnego i bezpiecznego systemu, przyjaznego obsługiwanym klientom.

W Jego dekalogu czytamy: „Miej wizję przyszłości. Nie błądź po omacku. … Wybierz konkretną gwiazdę na niebie – to twój cel. Nie bój się odległości. Obserwuj , co dzieje się na świecie i blisko ciebie. Reaguj. Trzeba chcieć.” Jakże aktualne to wskazówki w obecnej sytuacji destabilizacji systemów wartości i norm – mówił prezes Cezary Stypułkowski podczas wieczornej uroczystości 35-lecia Związku Banków Polskich, która odbyła się I dnia Forum Bankowego 2026. 

- Dziękujemy czcigodny Laureacie za słowa i czyny, z których mogliśmy i możemy  czerpać wiedzę i inspiracje, za postawę która przyczyniła się do tak wielu zmian w naszym bankowym środowisku. Przyjmij tę statuetkę jako nasz symbol uznania dla Ciebie   - podsumował prezes Stypułkowski. 

Józef Wancer, dziękując za wyróżnienie wrócił wspomnieniami do czasu, gdy zdecydował się wrócić do Polski. 

- Jestem niezmiernie zaszczycony ta nagrodą. Chciałbym podziękować Zarządowi ZBP za przyznanie mi tej nagrody. Wydawało mi się, że mając 83 lata mało rzeczy może mnie jeszcze zaskoczyć, ale jednak, ta nagroda to wielkie wyróżnienie i ma dla mnie wyjątkowe znaczenie. Zdaję sobie sprawę, że znalazłem się w gronie 7 wybitnych laureatów – powiedział Józef Wancer. 

Początki i kariera międzynarodowa

Józef Wancer urodził się poza granicami Polski i wiele lat spędził w Stanach Zjednoczonych. Tam zdobył solidne wykształcenie ekonomiczne (studiował m.in. na City College of New York) i rozpoczął karierę w Citibanku. Przez blisko ćwierć wieku pracował w różnych częściach świata – w Japonii, Wielkiej Brytanii, Austrii, Francji - co dało mu szeroką perspektywę i doświadczenie w globalnej bankowości. Dzięki temu międzynarodowemu doświadczeniu, gdy nadszedł moment transformacji w Polsce, jako osoba, która znała zarówno mechanizmy dużych instytucji finansowych, jak i realia rynków zachodnich – mógł odegrać ważną rolę.

Powrót do Polski i rola w transformacji sektora bankowego

Józef Wancer w latach 90-tych  przeniósł się do Polski i zaangażował się w rozwój rodzimej bankowości. Był jednym z konsultantów przy organizowaniu Citibanku w Warszawie, co miało kluczowe znaczenie dla wejścia zagranicznych instytucji finansowych na polski rynek. Później pełnił funkcje kierownicze w instytucjach bankowych. Był m.in. wiceprezesem, a potem prezesem Raiffeisen Centrobanku w Warszawie (lata 1995–2000).  Najbardziej znany dekady w Banku BPH. Od marca 2000 roku do lipca 2010 był prezesem zarządu (choć różne źródła podają różne momenty objęcia tej funkcji). To w jego kadencji bank przechodził przez trudne momenty – kryzysy rynkowe, restrukturyzacje – ale także wykazywał ambicje rozwojowe. Wancer skoncentrował się na optymalizacji operacji, zwiększaniu efektywności i stabilności banku.

W jednym z wywiadów przyznał, że jednym z kluczowych działań było centralizowanie operacji (back-office) oraz restrukturyzacja zatrudnienia: podniesiono wymagania w przyznawaniu kredytów i zaostrzone zostały procedury odzyskiwania należności. Dzięki temu BPH był lepiej przygotowany do odbudowy po kryzysach, a jego kondycja finansowa stopniowo się poprawiała.

Józef Wancer z ogromnym zaangażowaniem pełnił także funkcję m.in. członka Rady i Przewodniczącego Komisji Finansowej Fundacji Auschwitz-Birkenau, członka kapituły Nagrody Gospodarczej Prezydenta RP. 

W 2005 r. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, a w 2011 r. - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W lutym 2025 r. odznaczony przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności na rzecz rozwoju innowacyjności i wzrostu konkurencyjności polskiego sektora bankowego. W 2016 r. otrzymał medal Mikołaja Kopernika ZBP. 

Nagroda Specjalna Związku Banków Polskich „Kopernik Bankowy” została ustanowiona w roku 2006 przez środowisko bankowe jak wyraz szczególnego wyróżnienia tych postaci życia gospodarczego, społecznego i politycznego, które w swej pracy i działalności publicznej z oddaniem i konsekwencją działały na rzecz rozwoju i stabilności sektora bankowego - budując prestiż polskiej bankowości w kraju i zagranicą. Kierowały się w swym postępowaniu zasadami etyki i wspierały przedsięwzięcia ekonomiczne i społeczne służące dobru ogólnemu. Nagrodą jest statuetka Mikołaja Kopernika - kanonika, lekarza, wielkiego polskiego astronoma, autora traktatów ekonomicznych i monetarnych, matematyka oraz prawnika. Autorką statuetki jest rzeźbiarka p. Zofia Wolska. Nagroda Specjalna ZBP została do tej pory wręczona tylko 7 razy, a dotychczasowymi laureatami byli: premier Tadeusz Mazowiecki, prof. Leszek Balcerowicz, prezydenci RP Lech Wałęsa i Aleksander Kwaśniewski, prof. Marek Belka, Krzysztof Pietraszkiewicz oraz Brunon Bartkiewicz.