Spotkanie przedstawicieli EBF z EBA

W dniu 29 maja 2026 r. odbyło się coroczne spotkanie przedstawicieli Europejskiej Federacji Bankowej z Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego. Spotkanie poświęcone było najważniejszym bieżącym tematom agendy regulacyjnej EBA dla sektora bankowego, w tym prac nad:

1. Uproszczeniami regulacji
2. Stosowania reguł finansowania specjalistycznego
3. Finansowania rolnictwa
4. Dyskusji nad proponowanymi zmianami RTS w zakresie wyliczania wymogów kapitałowych (business indicator) w zakresie ryzyka operacyjnego.

Przedstawiono także generalną ocenę EBA dotyczącą kondycji sektora bankowego w UE. Wskazano, że banki są generalnie silnie odporne na potencjalne zaburzenia. Banki osiągają dobre lub bardzo dobre wyniki finansowe. To pozwala przeznaczyć duże wydatki na bezpieczeństwo w zakresie cyber. Zauważalne były także większe wypłaty dywidend banków w tym roku, ale pozycja kapitałowa jest dobra i pozwala właścicielom na taki ruch. Sytuacja płynnościowa banków dobra. Średnie wskaźniki wyraźnie przekraczają wymagamy poziom 100%, bardziej zbliżając się do 200%. Jest oczekiwanie wzrostu akcji kredytowej w bankach, w tym w zakresie finansowania restrukturyzacji energetycznej gospodarki. Zauważalnie rośnie szybko kredyt bankowy dla niebankowych firm finansowych, w tym firm rynku kapitałowego i instrumentów pochodnych. Ekspozycje dla niebankowych instytucji są dziś już większe niż ekspozycje dla innych banków, co w sumie nie może dziwić. Jakość aktywów jest dobra i jej perspektywa jest generalnie pozytywna, choć tempo wzrostu PKB w UE jest umiarkowane. Ryzyko operacyjne, w   tym cyberryzyko, jest ograniczone. EBA dostrzega wdrażanie AI w bankach w różnych obszarach. Banki oczekują wzrostu depozytów i to trochę dziwi EBA, że mają tak pozytywne podejście.

W zakresie uproszczeń jest spodziewane duże zmniejszenie obciążeń w zakresie sprawozdawczości banków i wymogów filara III. Przewiduje się, że prace powinny zakończyć się w 2027 r. Sektor bankowy ma czas na udzielenie odpowiedzi do lipca.

W trakcie spotkania EBA podniósł strategiczny temat pożądanej dyskusji, ile regulacji bankowych powinno być w dokumentach z poziomu 1 a ile z poziomu 2. W UE prawie wszystkie regulacje są na poziomie level 1, natomiast w USA i UK jest zdecydowanie więcej regulacji w level 2. To jest strategiczna kwestia, bardziej polityczna. To jest choćby kwestia elastyczności zmiany reguł, jak np. teraz w FRTB w UE, jeśli zmienią się zasady obowiązujące w tym zakresie w USA czy UK. To też kwestia zaufania po obu stronach. Banki muszą mieć zaufanie, że regulacje nie ulegną niespodziewanie zmianie. To samo dotyczy zaufania polityków. Dziś proces zmiany regulacji bankowych trwa bardzo długo i musi uwzględniać stanowiska wielu interesariuszy, w tym stron publicznych. To utrudnia elastyczność działania regulatorów.

W zakresie ryzyka kredytowego wiele uwagi poświęcono kwestii stosowania zasady proporcjonalności. EBA rozważa podniesienie limitu dwukrotnie kwoty, przy której bank może być uznany za podmiot mały i nieskomplikowany podmiot. Przedstawiciel ZBP wskazał, że sama kwota to nie wszystko, ważna jest także definicja nieskomplikowanego banku.

Zaniepokojenie wzbudziła opinia EBA, że w Europie jest za dużo małych banków, które nie mogą być rentowne i stąd niezasadne jest tworzenie regulacji łagodniejszych dla mniejszych banków. Przedstawiciel ZBP, ale także kilku innych narodowych federacji bankowych silnie polemizowali z tą tezą. Potrzebne są małe banki, dostosowane do potrzeb lokalnych klientów i służące finansowaniu gospodarki, która w każdym kraju UE ma różną strukturę podmiotową.

Ponadto, EBA wskazywał, że stosowanie zasady proporcjonalności w praktyce oznacza, że łagodniejsze wymogi dla mniejszych banków powinny oznaczać, że są one bardziej konserwatywne. Stąd dylemat EBA, jakie uproszczenia wprowadzić. Przedstawiciel ZBP polemizował z tym poglądem, wskazując, że nie można dla małych banków dalej zaostrzać wymogów, bo one już dziś są wysokie. Dobrym przykładem są chociażby wymogi w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej, gdzie istniejące już dzisiaj rozwiązania niemożliwe w praktyce do spełnienia przez mniejsze banki.

Wskazywano także, jak wiele wymogów regulacyjnych dla banków powoduje, że w mniejszych bankach duża część pracowników zajmuje się wypełnieniem norm regulacyjnych, sprawozdawczością a nie prowadzeniem biznesu bankowego. W tym zakresie powinny nastąpić zmiany, ale opinie przedstawicieli EBA mogą budzić zaniepokojenie.

W zakresie finansowania rolnictwa raport EBA wynika z wymogu zawartego w CRR. Temat finansowania rolnictwa nie jest tak samo ważny dla wszystkich banków w UE. W Polsce to ważny temat i dlatego przedstawiciel ZBP zwrócił uwagę na wymogi kapitałowe w zakresie finansowania rolnictwa, w tym wątpliwości dotyczące stosowania zapisów w odniesieniu do tzw. ekspozycji ADR oraz ujęcia tematu granularności ekspozycji detalicznych. Te tematy zostały podjęte już podczas spotkania roboczego Europejskiej Federacji Bankowej z EBA 19 marca br. Debaty z sektorem w tym zakresie będą kontynuowane.