ZBP i Przewodniczący EBA o konkurencyjności europejskiego sektora bankowego

Delegacja ZBP spotkała się z François-Louisem Michaudem, Przewodniczącym Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) 22 września 2026 r. w Klubie Bankowca w Warszawie. 

Ze strony EBA w spotkaniu uczestniczyli: François-Louis Michaud, Przewodniczący EBA, Kamil Liberadzki, Dyrektor Departamentu Analiz Ekonomicznych i Ryzyka, oraz Anne Tiedemann, Główna Ekspertka ds. Instytucjonalnych i Międzynarodowych.

Związek Banków Polskich reprezentowali: dr Tadeusz Białek, Prezes ZBP, Agnieszka Wachnicka, Wiceprezeska ZBP, Włodzimierz Kiciński, Wiceprezes ZBP, dr Piotr Gałązka, Dyrektor Przedstawicielstwa ZBP w Brukseli, dr Tomasz Pawlonka, Dyrektor Zespołu Badań i Analiz, dr Mariusz Zygierewicz, Dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Regulacyjnego.  

W spotkaniu uczestniczyli również prezesi banków: dr Cezary Stypułkowski, Prezes Pekao SA, Michał Gajewski, Prezes Erste Bank Polska, dr hab. Mirosław Czekaj, Prezes Banku Gospodarstwa Krajowego oraz José Bras Jorge Prezes Banku Millennium i Piotr Żabski, Prezes Alior Banku. 

Spotkanie było okazją do bezpośredniej wymiany opinii między przedstawicielami polskiego sektora bankowego i EBA na temat kierunków rozwoju europejskiego rynku bankowego.

W centrum rozmowy znalazły się trzy kwestie: konkurencyjność sektora, proporcjonalność regulacji oraz pewność prawa. Punktem wyjścia dyskusji był opublikowany niedawno raport Komisji Europejskiej w sprawie konkurencyjności sektora bankowego. Z perspektywy ZBP kluczowe znaczenie ma takie kształtowanie europejskiego otoczenia regulacyjnego, które z jednej strony zapewnia stabilność i bezpieczeństwo sektora, a z drugiej pozwala bankom skutecznie finansować inwestycje i rozwój gospodarki.

Spotkanie rozpoczął prezes Tadeusz Białek prezentacją polskiego sektora bankowego, pokazująca jego rozwój, stabilność oraz znaczenie dla finansowania gospodarki. Wskazał z jednej strony, że w ciągu ostatnich dwóch dekad aktywa i kapitały własne polskiego sektora bankowego zwiększyły się ponad sześciokrotnie, a relacja aktywów sektora bankowego do PKB wzrosła z około 60 proc. do ponad 84 proc., natomiast relacja kapitałów własnych do PKB zwiększyła się z 5,5 proc. do 8,2 proc.

Prezes Białek zwrócił uwagę, że polski sektor bankowy charakteryzuje się wysoką jakością bazy kapitałowej. Wskaźnik kapitału Tier 1 wynosi w Polsce 19,8 proc., co plasuje polski sektor w grupie państw UE o wysokim poziomie kapitalizacji. Natomiast relacja aktywów banków i kapitałów własnych do PKB pozostała w Polsce relatywnie niska - odpowiednio 87,4 proc. i 8,3 proc.

Istotnym elementem prezentacji była kwestia zdolności sektora bankowego do dalszego finansowania gospodarki szacowany na 508,4 mld zł, czy dodatkowe 36 proc. Ważnym aspektem był też wysoki poziom zaawansowania technologicznego sektora i podkreślenie, że 76% klientów korzysta wyłącznie z rozwiązań mobilnych. 

Zwrócono także uwagę na najwyższe w UE obciążenia fiskalne polskiego sektora bankowego wynoszące ponad 37%. 

Jednym z najważniejszych tematów spotkania była konkurencyjność polskiego i europejskiego sektora bankowego w świetle zapowiadanych prac legislacyjnych Komisji Europejskiej w I kwartale 2027 roku.

Podczas spotkania podkreślono, że upraszczanie regulacji nie oznacza deregulacji. Stabilność finansowa, bezpieczeństwo sektora bankowego oraz ochrona konsumentów pozostają fundamentalne. Regulacje powinny jednak być bardziej przejrzyste, spójne i proporcjonalne, a nakładające się wymagania, dublujące się obowiązki sprawozdawcze i niespójności regulacyjne powinny być eliminowane. Wskazano szereg aspektów regulacyjnych, których zmiany postuluje ZBP zarówno w konsultacjach publicznych KE jak i w stanowiskach pisemnych prezentowanych instytucjom UE. 

Ważnym obszarem było zwrócenie uwagi Przewodniczącemu EBA na potrzebę zapewnienia proporcjonalnego podejścia do kwestii ochrony konsumenta, w szczególności w toku postępowań przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazano, iż wyroki TSUE w istotny sposób wpływają na warunki funkcjonowania banków w Polsce, w tym na istniejące umowy, poziom ryzyka prawnego oraz koszty prowadzenia działalności.

Szczególnie istotny aspekt orzecznictwa TSUE to charakter deklaratoryjny wyroków, które stawiają banki w sytuacji, w której działały w dobrej wierze, opierając się na stanowiskach właściwych organów i obowiązującej wówczas wykładni przepisów, a późniejsze orzeczenie TSUE prowadzi do odmiennej interpretacji. Z perspektywy sektora to kwestia kluczowa dla rozwoju i budowania konkurencyjności bankowości.  

ZBP wskazał na potrzebę większego zaangażowania instytucji UE w postepowania toczące się przed TSUE. Celem powinno być zapewnienie Trybunałowi pełniejszego obrazu ekonomicznych, nadzorczych i systemowych skutków rozstrzygnięć.

W swoim wystąpieniu przewodniczący Michaud podkreślił znaczenie bieżących prac legislacyjnych, które mają na celu stworzenie bardziej spójnych ram prawnych, obniżenie kosztów wymogów ostrożnościowych, sprawozdawczych obowiązków nadzorczych, a także dostosowania różnorodnych ram prawnych uchwalanych w ostatnich dwóch dekadach w UE, by nie stanowiły wyzwania, lecz ułatwiały rozwój banków. Wskazał, że działania instytucji UE mają umożliwić rozwijania skali działalności banków, tak by były motorem napędowym dla gospodarki i były w stanie finansować również duże inwestycje gospodarcze. Stąd koszt kapitału jest - oprócz wyzwania związanego z państwami home i host przy zapewnieniu zabezpieczeń dla tych drugich przy bardziej jednolitym nadzorze - nadrzędnym elementem prac legislacyjnych.

Spotkanie potwierdziło znaczenie dialogu pomiędzy europejskim nadzorem, sektorem bankowym i krajowymi organizacjami reprezentującymi banki dla wypracowywania rozwiązań odpowiadających na wyzwania stojące przed europejską bankowością. Pokazało znaczenie Związku Banków Polskich jako wiodącej organizacji rynku finansowego na forum Unii Europejskiej, która prowadzi bieżący i konstruktywny dialog ze wszystkimi instytucjami i organami UE w celu ochrony interesów polskich banków.