Konferencja prasowa: Ustawa o kredycie hipotecznym to krok w dobrym kierunku

2017-03-28

Według Związku Banków Polskich, projekt implementacji unijnej dyrektywy w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi do polskiego prawa należy ocenić pozytywnie. Oczekujemy, że ustawa, jako dobre, nowe prawo pozwoli na rozwój rynku mieszkaniowego w Polsce – powiedział Jerzy Bańka, Wiceprezes ZBP na wtorkowej konferencji prasowej.

W konferencji wzięli udział Krzysztof Pietraszkiewicz, Prezes ZBP, Jerzy Bańka, Wiceprezes ZBP oraz Marcin Idzik z Kantar TNS.

Ustawa o kredycie hipotecznym to krok w dobrym kierunku

Procedowana w Sejmie Ustawa o kredycie hipotecznym wprowadzi daleko idące zmiany na polskim rynku i nowe standardy w zakresie relacji między kredytobiorcami i bankami. Do tej pory na gruncie polskiego prawa nie mieliśmy specjalnych regulacji, które odnosiłyby się wyłącznie do kredytów mieszkaniowych. Stosowane były ogólne przepisy prawa bankowego, kodeksu cywilnego oraz – częściowo -  ustawy o kredycie konsumenckim, a także wytyczne w postaci rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego. 

Dotychczasowe regulacje w tym zakresie nie uwzględniały jednak w pełni specyfiki kredytu, który charakteryzuje się przede wszystkim długim okresem trwania – kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat i z reguły wysoką wartością zobowiązania, dla wielu Polaków stanowiąc nierzadko największą inwestycję w życiu.

W ocenie ZBP ustawa przyczyni się do zwiększenia poziomu transparentności na rynku kredytów mieszkaniowych i ucywilizowania procesów towarzyszących umowie kredytu – począwszy od etapu jej zawarcia, a skończywszy na ewentualnym etapie restrukturyzacji. Z jednej strony na taki stan rzeczy wpłyną ujednolicone obowiązki informacyjne nakładane na banki, z drugiej – licencjonowanie działalności pośrednictwa kredytowego przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz wymogi w zakresie odpowiedniego przygotowania merytorycznego pośredników, potwierdzone zdanym egzaminem.

Najważniejszą sprawą, podobnie, jak w innych regulacjach konsumenckich, są obowiązki informacyjne. Dotyczą one etapu przedkontraktowego i samego sposobu procedowania umowy kredytowej. Określone zostały wymogi informacyjne, jakie wobec klienta musi spełnić bank. Wskazano, jakie materiały i w jakiej formie należy mu dostarczyć oraz ramy czasowe, które wymuszą, żeby proces decyzyjny przebiegał w sposób stabilny, zrównoważony, dający gwarancję, iż decyzja podejmowana przez kredytobiorcę, będzie odpowiedzialna i w pełni świadoma – mówi Jerzy Bańka, Wiceprezes Związku Banków Polskich. Chodzi również o to, aby uniknąć ewentualnych późniejszych zarzutów, z jakimi np. mamy do czynienia współcześnie, w odniesieniu do niektórych kredytów, w szczególności tzw. frankowych – dodaje Wiceprezes ZBP

Bardzo istotną kwestią jest także unormowanie, że kredyty hipoteczne mogą być udzielane tylko w walucie, w której konsument-kredytobiorca uzyskuje większość swojego wynagrodzenia. Do tej pory, przynajmniej w Polsce, wynikało to z rekomendacji S, natomiast nie miało rangi ustawowej. Najważniejsze jest, że kredyty tzw. walutowe, w tym indeksowane, nadal będą mogły być udzielane, ale jednak z zasygnalizowanym zastrzeżeniem. To bardzo ważne. Ustawa precyzyjnie to reguluje – mówi Jerzy Bańka

Kolejną sprawą jest treść umowy kredytowej. W ustawie określono wszelkie wymogi, które odnoszą się do różnych typów i rodzajów kredytów, chociażby w zależności od sposobu naliczania oprocentowania. Zależnie od tego, czy stopa będzie stała czy zmienna, na kredytodawcy będą spoczywały inne obowiązki w zakresie informowania, w szczególności w odniesieniu do zmian dokonywanych w trakcie trwania umowy kredytowej. Bardzo ważnym aspektem jest sfera związana z wcześniejszą spłatą kredytu przez konsumenta oraz pobierania przez bank opłaty z tego tytułu. Zostało to opisane w precyzyjny sposób i bank będzie mógł pobrać prowizję tylko w wypadku, gdy wcześniejsza spłata kredytu nastąpi w okresie pierwszych 36 miesięcy od podpisania umowy. Choć tego rodzaju praktyki możemy spotkać dziś w wielu bankach, ustawowe uregulowanie tej kwestii uczyni ją standardem rynkowym.

Zupełnym novum będzie natomiast sytuacja, gdy klient ma problem ze spłatą kredytu i dochodzi do restrukturyzacji. Bardzo szczegółowo opisano wymogi, jakie musi spełnić bank, ale również klient, w zakresie możliwości restrukturyzowania kredytu i w ogóle - wypowiedzenia umowy kredytowej. Bank będzie zobowiązany dać klientowi możliwość samodzielnej sprzedaży mieszkania czy domu w minimalnym okresie sześciu miesięcy. Dotychczasowa praktyka pokazuje, że sprzedaż w normalnym trybie, przez właściciela, przynosi dużo lepsze efekty niż w trybie egzekucyjnym. Dzięki tej możliwości na dłużniku nie będzie więc ciążyło odium z tym związane. Możemy zatem mówić o ucywilizowaniu procesu trudnych procesów windykacyjnych i restrukturyzacyjnych. Należy to bardzo wysoko ocenić i mieć nadzieję, że zmiana wynikająca z nowego podejścia pozytywnie wpłynie na sposób postrzegania takich sytuacji, a w efekcie także branży bankowej  – podsumowuje Jerzy Bańka.

Pengab:  W I kw. wzrosła aktywność klientów

Pierwszy kwartał 2017, według ankietowanych pracowników sektora bankowego, okazał się wyjątkowo dobrym okresem - zarówno w sferze prognoz jak i oceny bieżącej. Główny indeks badania, wskaźnik Pengab, wzrósł od początku roku o 15 pp. Poziom indeksu Pengab (30,3 pp) jest najwyższą notowaną wartością od sierpnia 2014 roku. Jednak tak wysoki jednostkowy wzrost indeksu w marcowym badania nie powinien dziwić – podobne odbicie głównego indeksu obserwowaliśmy w ubiegłorocznym pomiarze (wzrost o 10 pp) jednak wówczas indeks ten osiągną poziom 23 pkt.

Na uwagę zasługuje również fakt, że w najnowszym pomiarze Monitora Bankowego wzrost zanotowano zarówno wśród prognoz jak i oceny bieżącej produktów depozytowych oraz kredytowych. Wśród wskaźników makroekonomicznych należy wskazać  kilkumiesięczną tendencję wzrostową wskaźnika sytuacja ekonomiczna gospodarki kraju, który od grudnia ubiegłego roku wzrósł o 41 pp.

- W marcu indeks Pengab po raz trzeci w  tym roku odnotował poprawę m/m wzrastając o 7,1 pkt do poziomu 30,3 pkt. Zmiana wartości indeksu jest spowodowana wzrostem aktynowości klientów indywidualnych a także przedsiębiorców zarówno na rynku kredytów jak i depozytów. Szczególnie dużą poprawę m/m odnotowano na rynku kredytów dla przedsiębiorstw, jednak przewidywania dla tego rynku na najbliższy kwartał są już dość ostrożne. Podobny scenariusz dotyczy projekcji aktywności klientów indywidualnych na rynku kredytów konsumpcyjnych oraz mieszkaniowych. – podsumowuje Marcin Idzik z Kantar TNS

Materiały do pobrania