Kalendarz wydarzeń

Kosztowna pomoc dla SKOKów

2014-12-16

Związek Banków Polskich z niepokojem odnotowuje kłopoty finansowe kolejnej spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, skutkujące decyzją KNF o konieczności zawieszenia jej działalności i wystąpieniem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości kasy. To już jest czwarty SKOK, którego poważne trudności finansowe oznaczają upadłość kasy lub jej przejęcie przez bank komercyjny.

Ostatni przypadek dotyczy SKOK Wołomin, relatywnie dużej kasy. Dziś szacuje się, że jej upadłość będzie wiązać się z koniecznością wypłaty kwoty gwarantowanych depozytów przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny w wysokości ok. 2,5  mld zł. Będzie to z pewnością największa kwota środków gwarantowanych wypłacona w blisko 20-sto letniej historii funkcjonowania BFG. Trzeba też pamiętać, że wcześniejsza tegoroczna wypłata środków gwarantowanych dla deponentów SKOK Wspólnota też była rekordowo wysoka, gdyż wynosiła ponad 800 mln zł. Dla porównania warto przypomnieć, że największa w historii wypłata środków dla klientów banków wyniosła niewiele ponad 400 mln zł i miała miejsce w 1999 r.

Z dużym niepokojem przyjmujemy, że to sektor bankowy ponosi niemal całkowity ciężar finansowy wypłaty gwarantowanych depozytów upadłych SKOK-ów. To dzięki środkom banków zgromadzonych w poprzednich latach Bankowy Fundusz Gwarancyjny dysponuje środkami, które mogą być wykorzystane na wypłaty środków gwarantowanych. Takie wykorzystanie opłat banków powoduje i będzie zapewne powodować w przyszłości dalszy wzrost obciążeń banków. To zjawisko powoduje moralny hazard, w którym SKOK-i oferują wysokie oprocentowanie depozytów, przyciągają tym nowych klientów, ale koszty wypłaty środków gwarantowanych spadają na banki. Na banki, to znaczy też na klientów banków. Banki będą musiały bowiem rekompensować sobie te wyższe koszty poprzez oferowanie niższych odsetek od depozytów i wyższego oprocentowania kredytów w porównaniu do sytuacji, gdyby nie musiały wnosić znacznie wyższych opłat na BFG. Tylko w najbliższym roku wzrosną one o 89%.

Należy przypomnieć, że ZBP występował już wielokrotnie od początku tego roku do wszystkich instytucji uczestniczących w Komitecie Stabilności Finansowej (Ministerstwa Finansów, Narodowego Banku Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego i Bankowego Funduszu Gwarancyjnego) z propozycją przeprowadzenia tańszej i bardziej dogodnej formy restrukturyzacji zagrożonych kas. Niestety, ta propozycja do dziś nie doczekała się jakiekolwiek formy realizacji, a w efekcie wysokie koszty ponoszą banki i część klientów kas.

dr Mariusz Zygierewicz, Dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Regulacyjnego ZBP