Kalendarz wydarzeń

X Kongres Gospodarki Elektronicznej 2015

2015-06-18

Już po raz dziesiąty przedstawiciele świata biznesu, administracji publicznej oraz nauki spotkali się, by wspólnie dyskutować o najważniejszych wyzwaniach związanych z cyfryzacją gospodarki i reagowaniem na zagrożenia pojawiające się w cyberświecie.

Rozpoczynając konferencję, prezes Związku Banków Polskich, Krzysztof Pietraszkiewicz zwrócił się z podziękowaniami do patronów wydarzenia: Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, Urzędu Komunikacji Elektronicznej, jak również licznego grona merytorycznych i organizacyjnych partnerów Kongresu.

W tym gronie znalazły się zarówno organizacje współpracujące z sektorem bankowym – Krajowa Izba Rozliczeniowa, Biuro Informacji Kredytowej, Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor, ale również urzędy centralne, jak Narodowy Bank Polski, Ministerstwo Gospodarki czy ZUS. Szczególna rola w tej dziedzinie przypadła agendom ZBP wyspecjalizowanych w zagadnieniach wiążących się z gospodarką elektroniczną: Forum Technologii Bankowych, Radzie Bankowości Elektronicznej czy Radzie Wydawców Kart Bankowych.

Wszystkie podejmowane wysiłki związane z informatyzacją nie powinny przesłaniać nam celu najważniejszego, jakim jest człowiek – w szczególności zaś osoby niepełnosprawne, dla których nowoczesne technologie z branży IT stanowią szansę na jeszcze skuteczniejszą integrację – przypomniał prezes ZBP, wskazując zarazem na organizacje wspierające integrację niepełnosprawnych jako na ważnych partnerów w procesie cyfryzacji współczesnego świata.

Dla mnie osobiście, i dla Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, być tu z państwem jest najwyższym honorem – powiedział prezes Izby, dr inż. Wacław Iszkowski. Wskazując na kluczową rolę specjalistów z branży IT w opanowywaniu takich obszarów, jak Big Data czy Internet Rzeczy, prezes PIIT przypomniał, że całkiem niemała część zdolnych informatyków znajduje się, niestety, „po ciemnej stronie mocy”. – Czuję się informatykiem – dlatego bardzo źle odbieram to, że w moim gronie znajdują się osoby zajmujące się takim procederem – zaznaczył Wacław Iszkowski.

– Jakie są koszty działalności hakerów? – Z każdą złotówką wydaną na system informatyczny trzeba wydać drugą złotówkę na ochronę przed cyberprzestępczością – podkreślił prezes Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Owa cyberprzestępczość – to nie tylko włamania do systemów bankowych; hakerski światek dysponuje dziś najróżniejszymi narzędziami, dzięki którym każdy z nas może paść ofiarą cyberataku. – Nie należy otwierać jakiejkolwiek elektronicznej faktury, co do której nie ma pewności, że jest ona skierowana do nas – tę zasadę internetowej higieny przypomniał zebranym prezes PIIT.

Jednym z największych wyzwań nowoczesnej gospodarki elektronicznej jest kwestia skutecznej i bezpiecznej autentykacji. Niestety – ubocznym efektem cyfrowego świata są tyleż liczne, co wzajemnie niekompatybilne systemy uwierzytelniania. Coraz więcej osób posługuje się na co dzień dziesiątkami haseł, kodów jednorazowych, PIN-ów, uwierzytelniających SMS-ów czy wreszcie podpisów elektronicznych. Czy możliwe jest stworzenie jednego, uniwersalnego, a przy tym zachowującego wyżyłowane standardy bezpieczeństwa klucza do wszystkich cyfrowych drzwi? Tematowi temu poświęcona była pierwsza sesja X Forum Gospodarki Elektronicznej.

Dyskusję na ten temat zapoczątkowały prezentacje przedstawicieli administracji publicznej. Dariusz Śpiewak – pełnomocnik ministra ds. informatyzacji w resorcie finansów oraz Sebastian Christow – dyrektor Departamentu Informatyzacji w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, przedstawili perspektywy rozwoju systemów uwierzytelniania realizowanych przez administrację publiczną. Elżbieta Włodarczyk, reprezentująca Krajową Izbę Rozliczeniową, omówiła realizowane przez nią usługi w zakresie dostarczania podpisu elektronicznego. – Certyfikat kwalifikowany to narzędzie komunikacji elektronicznej, które już funkcjonuje z powodzeniem w naszym kraju – podkreśliła.

Marek Ujejski, były zastępca dyrektora Departamentu Informatyki w Narodowym Funduszu Zdrowia, poświęcił swą prezentację wdrażaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (eIDAS). Inny projekt o charakterze transgranicznym, mający na celu scalenie używanych dotychczas narzędzi ułatwiających poruszanie się po wspólnej Europie i komunikację z urzędami (e-SENS), przedstawił dr Marcin Kraska – kierownik Centrum Elektronicznej Gospodarki w Instytucie Logistyki i Magazynowania.

Zwieńczeniem pierwszej części Kongresu była debata, moderowana przez Andrzeja Sieradza – byłego wiceprezesa Banku BGŻ. W panelu, zatytułowanym „Gospodarka elektroniczna – biznes i administracja. Szanse, wyzwania, rekomendacje. Tożsamość wirtualna. Dowody osobiste a elektroniczny identyfikator. Silosy przetwarzania danych” uczestniczyli: Dariusz Śpiewak, Sebastian Christow, Michał Tabor – ekspert Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, Dariusz Marcjasz – wiceprezes zarządu Krajowej Izby Rozliczeniowej, Tomasz Mielnicki – przewodniczący Grupy ds. Identyfikacji i Uwierzytelnienia w Gemalto oraz Piotr Marczuk reprezentujący Microsoft.

Druga część Kongresu Gospodarki Elektronicznej poświęcona została zjawisku określanemu jako internet rzeczy (IoT). Prof. Jarogniew Rykowski, reprezentujący Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, zatytułował swoje wystąpienie „Internet rzeczy kontra internet ludzi”. Na przykładzie płatnego parkowania w miastach, wykazał podstawowe różnice pomiędzy tradycyjnym modelem płatności i tym opartym na IoT. W pierwszym przypadku płatności są z reguły inicjowane i przemyślane przez ludzi, zapłata dokonywana jest przed faktem, często też występuje nadpłata. Co więcej, od pewnego czasu w tradycyjnym modelu zapłaty za postój zaciera się podstawowy atut tego modelu, jakim jest anonimowość przy płatności gotówką – wiele parkometrów już dziś wymaga podania numeru rejestracyjnego auta. Z kolei w przypadku tzw. pikopłatności z udziałem IoT możliwe jest rozliczanie sekundowe – co wyklucza konieczność nadpłaty za postój. Generuje to jednak wyzwania po stronie banków i agentów rozliczeniowych. – Jak rozliczać 3600 pikotransakcji za godzinę parkingu? – zapytał prof. Rykowski. Jego zdaniem, konieczne jest w takim przypadku powołanie tzw. zaufanej trzeciej strony, będącej pośrednikiem pomiędzy klientem i operatorem systemu.

Dariusz Mazurkiewicz, wiceprezes zarządu Polskiego Standardu Płatności, stwierdził z kolei, że rola banków w realizacji płatności w modelu IoT będzie kluczowa. – Każde urządzenie, które coś za nas wykona miałoby swoją portmonetkę? To nierealne. Jedynym źródłem pieniędzy do regulowania płatności w IoT powinien być rachunek bankowy – zaznaczył przedstawiciel PSP.

Wyzwania związane z internetem rzeczy i szanse dla sektora bankowego wynikające z pojawienia się tego modelu były również tematem debaty, którą poprowadził przewodniczący Forum Technologii Bankowych – Paweł Jakubik. W debacie udział wzięli: Magdalena Dziewguć – Head of Google for Work CEE w Google, Maciej Maciejewski – Head of Mobile & Contactless Market Development Poland & Benelux w Visa Europe, Dariusz Mazurkiewicz – wiceprezes zarządu w Polskim Standardzie Płatności, Bartłomiej Nocoń – dyrektor Departamentu Bankowości Elektronicznej Banku PEKAO S.A, Borys Stokalski – prezes zarządu firmy Infovide-Matrix oraz dr Michał Szymański – wiceprezes zarządu Krajowej Izby Rozliczeniowej.

„Wojna z trzema schodami” – pod tym hasłem wystartowała przed laty kampania, uświadamiająca Polakom konieczność likwidacji barier dla osób niepełnosprawnych.

Dziś powinniśmy zrobić krok dalej i zamiast mówić o barierach i ich eliminowaniu, myśleć o pełnej dostępności usług, zarówno w świecie rzeczywistym, jak i wirtualnym – taki wniosek płynie z prezentacji Eweliny Stępnik, koordynatora działań związanych z osobami z niepełnosprawnościami w Związku Banków Polskich. Jednym z efektów działalności ZBP w tym zakresie jest dokument zatytułowany „Dobre praktyki obsługi klientów z niepełnosprawnościami”. Wystąpienie Eweliny Stępnik zapoczątkowało trzecią i ostatnią sesję X Kongresu Gospodarki Elektronicznej.

Innowacja i elektronizacja – barierą czy usprawnieniem dla osób z niepełnosprawnościami? To z pozoru trywialne pytanie niesie w sobie większą głębię aniżeli można by sądzić. Przykłady niewłaściwego podejścia do integracji można znaleźć nawet w... Narodowej Strategii Integracji Społecznej dla Polski. – Pomimo braku jednoznacznego wskazania, że osoby z niepełnosprawnościami są narażone w większym stopniu na wykluczenie społeczne, te dwa terminy się ze sobą przeplatają – podkreśliła prelegentka, wskazując na tyleż bałamutną, co groźną tendencję utożsamiania niepełnosprawności z narażeniem na wykluczenie. Pokłosie tak niedorzecznych twierdzeń znaleźć można w opracowaniach GUS, gdzie jako jeden z czynników wykluczenia cyfrowego wymieniana jest niepełnosprawność. – Dlaczego miałby to być powód nieposiadania internetu? – pytała Ewelina Stępnik.
Jak w dzisiejszych czasach kreować właściwe podejście do integracji? – Powinniśmy zmienić perspektywy patrzenia. Skoro postęp jest faktem, to znaczy, że wszyscy powinni za tym nadążać, jest to rola usługodawców i administracji – podkreśliła przedstawicielka ZBP.

Kolejne prezentacje potwierdzały to założenie. Przemysław Wyszyński, prezes firmy Mobitoki Sp. z o. o. i Robert Gdela, prezes Seventica Sp. z o. o, omówili rozwiązania w zakresie wykorzystania nowoczesnych technologii do wsparcia komunikacji z osobami niesłyszącymi. Ciekawym elementem była prezentacja na żywo funkcjonowania tłumacza języka migowego.

– Udało się w ZBP zbudować przeświadczenie, że środowisko bankowe powinno się zaangażować w usuwanie barier, że to jest nasza powinność – nie tylko w aspekcie regulacyjnym, ale przede wszystkim ogólnoludzkim – tymi słowami zapoczątkował ostatnią debatę tegorocznego Kongresu prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz, który wystąpił również w roli moderatora. W panelu udział wzięli: Piotr Kowalski, reprezentujący Polski Związek Głuchych, Orfeusz Malinowski, przewodniczący Zespołu ds. Obsługi Osób z Niepełnosprawnościami Przez Banki, z Komitetu Jakości Usług Finansowych ZBP, Artur Marcinkowski, przewodniczący rady Fundacji Widzialni, Piotr Pawłowski, prezes zarządu Fundacji Integracja oraz Marta Walaszczyk-Szymańska, Menedżer ds. Komunikacji Jakości w Banku Zachodnim WBK.

– Każdy jest świadom tego, że inaczej funkcjonowało się 10 czy 20 lat temu w naszym kraju – podkreślił Piotr Pawłowski, wskazując na tyleż chlubny, co mało dostrzegany fakt, że pod względem dostępności dla niepełnosprawnych prześcignęliśmy nawet... stolicę Unii Europejskiej, na co zwracał uwagę chociażby europoseł Sławomir Piechota. – Bruksela jest totalnie niedostosowana do potrzeb niepełnosprawnych – zaznaczył prezes Fundacji Integracja.

Rzecz w tym, że o ile w przypadku barier w architekturze wiemy wszyscy na czym te bariery polegają, to w innych dziedzinach nie zawsze wygląda to aż tak dobrze. A przecież niepełnosprawni to od 4 do 6 mln naszych rodaków, którzy zasługują na pełny dostęp do tego, co oferowane jest w naszym kraju. Piotr Kowalski wskazał na dość żenujący przykład, jakim jest... ścisłe limitowanie dostępności tłumaczy języka migowego w urzędach, argumentowane w nie mniej żenujący sposób – niskim zapotrzebowaniem. – Czy gdy robimy podjazd dla osób na wózkach, to liczymy potem ile osób przejeżdża przez ten pojazd? – zapytał retorycznie przedstawiciel Polskiego Związku Głuchych. W jego opinii, niewiele musi się zmienić w rozwiązaniach technologicznych – znacznie więcej w umysłach Polaków. Dlatego warto podkreślać każdy przypadek, który może być stawiany jako wzór. – Chciałem pochwalić Bank BPH, który dostrzega, że głusi są pełnoprawnymi klientami – i zapewnia im obsługę tłumacza migowego – zaznaczył Piotr Kowalski.

Techniki wykorzystywane w integracji mogą też stać się motorem napędowym rozwoju cywilizacyjnego – zauważył Orfeusz Malinowski. – Kiedyś cała technologia wykorzystywana na rynku cywilnym pochodziła z wojska. Teraz jest to trochę inaczej – ten język migowy online mógłby nie tylko pomagać głuchym, ale pomóc większej ilości osób bankować bez chodzenia do oddziału. (...)Dzięki temu, że przetestujemy pewne rozwiązanie na potrzeby niepełnosprawnych, możemy później w ten sam sposób usprawnić pracę bankowców w ogóle – ocenił Orfeusz Malinowski.

– Cała wiedza ludzkości znajduje się w necie. Aby rozwijać społeczeństwo i gospodarkę opartą na wiedzy, należałoby przestrzegać standardów dostępności – powiedział Artur Marcinkowski, wskazując na standard dostępności stron internetowych WCAG. – Bankowość to również obszar wrażliwy społecznie – i niebawem też pojawi się pewnie standard w tej dziedzinie – stwierdził przedstawiciel Fundacji Widzialni. Inicjatywy w tej dziedzinie podejmuje nie tylko ZBP, ale również i poszczególne bank. – Od roku 2010, a właściwie rok wcześniej, zaprosiliśmy do dyskusji organizacje działające na rzecz osób niepełnosprawnych. To są obywatele, klienci, dla których chcemy być bankiem bez barier – potwierdziła Marta Walaszczyk-Szymańska. Jakie rozwiązania udało się wypracować BZ WBK? – Uruchomiliśmy serwis BZWBK24 dla osób z dysfunkcją wzroku, mówiące bankomaty, oddziały bez barier – podkreślała przedstawicielka banku. W kanale video-czat dyżurują doradcy posługujący się perfekcyjnie polskim językiem migowym – a niedługo opcja taka dostępna będzie także w kanale mobilnym banku.

Paneliści zwrócili uwagę na klika faktów istotnych dla tego, by nad Wisłą można było mówić o pełnej dostępności usług i obiektów użyteczności publicznej. Pierwszym z nich jest tworzenie obiektów jak najszerzej dostępnych – a nie tylko dostosowanych do potrzeb niepełnosprawnych, czyli spełniających normy regulacyjne. Druga rzecz to dialog i zaangażowanie odpowiedzialnych i kompetentnych ekspertów, znających potrzeby ludzi z niepełnosprawnościami.

– Byłbym za tym, aby zwrócić się do rządu i samorządów, żeby te technologie dostępne do tłumaczenia języka migowego były powszechnie dostępne. Dlaczego mówię o tym w tym roku? Jesteśmy w pełnej gamie wyborów. Musimy robić wszystko, żeby te rozwiązania wdrażać – podsumował ożywioną dyskusję prezes ZBP.

Ostatnim punktem tegorocznego wydarzenia było rozdanie Nagród Kapituły X Kongresu Gospodarki Elektronicznej oraz podsumowanie KGE. Nagrody wręczyli: prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz oraz prezes zarządu Biura Informacji Gospodarczej InfoMonitor Sławomir Grzelczak.

Wyróżnienia przyznano w czterech kategoriach: Dziennikarz Roku, Projekt Roku, Partner Roku oraz Ambasador Gospodarki Elektronicznej. Dodatkowo w tym roku Kapituła zdecydowała się na przyznanie wyróżnienia – otrzymał je Jacek Uryniuk, dziennikarz Gazety Prawnej, który uruchomił serwis cashes.pl, poświęcony funkcjonowaniu sektora usług płatniczych. Tytuł Dziennikarza Roku przyznano rąk Pawłowi Sołtysowi – w dowód uznania dla aktywności w prezentowaniu tematyki związanej z gospodarką elektroniczną w mediach. Jako Projekt Roku uznano Polski Standard Płatności – nagrodę odebrał Dariusz Mazurkiewicz, wiceprezes spółki.

– Tę nagrodę Kapituła Kongresu postanowiła przyznać za wysiłek kilku wiodących instytucji na rynku finansowym, naprawdę mocno konkurujących ze sobą. A jednak wspólnym wysiłkiem udało się pokonać różne bariery i namiętności, co zaowocowało powstaniem standardu, ale udało się dokonać czegoś nie mniej ważnego – ponieważ jednocześnie zaprojektowano współpracę z Krajową Izbą Rozliczeniową. To jest naprawdę ogromna sprawa – i bez liderów banków nie byłoby tego projektu – powiedział Krzysztof Pietraszkiewicz.

Tytuł Partnera Roku przyznano Forum Technologii Bankowych – za aktywność w tworzeniu nowych projektów upowszechniających sektor gospodarki elektronicznej w Polsce. W imieniu Forum głos zabrał jego przewodniczący, Paweł Jakubik. – Chciałbym podziękować panu, panie Pawle, jako szefowi – bez dobrego szefa nie byłoby możliwe zorganizowanie współpracy kilkudziesięciu firm konkurujących o dostęp do banków – powiedział przedstawicielowi FTB prezes Związku Banków Polskich.

Tytuł Ambasadora Gospodarki Elektronicznej przypadł Adamowi Marciniakowi. Najstarsze wyróżnienie w historii konkursu przedstawiciel PKO BP otrzymał za aktywność w promowaniu i upowszechnianiu edukacji w zakresie rozwoju gospodarki elektronicznej. – Odbieram to jako nagrodę dla IT PKO Banku Polskiego. Jeszcze bardziej się cieszę, biorąc pod uwagę że Blik, który powstał jako naturalna ewolucja IKO, jest sukcesem i funkcjonuje na rynku – powiedział laureat.

*  *  *  *

Kongres Gospodarki Elektronicznej to przede wszystkim spotkanie przedstawicieli administracji publicznej, samorządowej, środowiska finansowego, naukowego oraz wielu organizacji gospodarczych, stowarzyszeń naukowo-technicznych i firm oddziaływujących na budowę i rozwój nowoczesnej gospodarki elektronicznej w Polsce.

To także platforma współpracy, pozwalająca na bezpośrednią rozmowę, poprawę relacji i kontaktów pomiędzy przedstawicielami wielu sektorów gospodarki. Dlatego propozycja uczestnictwa w kolejnych edycjach Kongresu adresowana jest do wszystkich osób, które chcą aktywnie uczestniczyć w unowocześnianiu polskiej gospodarki.

Podstawowym celem i ambicją organizatorów X Kongresu Gospodarki Elektronicznej jest wykazanie, że umiejętności nowe technologie i elektronizacja życia mają bezpośrednie przełożenie na codzienne funkcjonowanie każdego z nas.

Materiały do pobrania