Kalendarz wydarzeń

Kongres Forum Technologii Bankowych

2018-04-25

Dynamiczne zmiany, dokonujące się na rynku finansowym wskutek ekspansji nowoczesnych technologii teleinformatycznych skutkują nie tylko powstawaniem nowych kanałów transakcyjnych, usprawnieniem procesów kredytowych czy skuteczniejszą wymiana informacji gospodarczej. Najważniejszą konsekwencją cyfrowej transformacji jest zmiana paradygmatu bankowego biznesu i odejście od modelu bazującego na produkcie w kierunku rozwiązań, dla których podstawą jest klient instytucji finansowej, jego potrzeby i doświadczenie rynkowe.

Przemiana relacji bank-klient była jednym z głównych wątków tegorocznego Kongresu Forum Technologii Bankowych. Rozpoczynając konferencję Włodzimierz Kiciński, wiceprezes Związku Banków Polskich, podkreślił, że podstawą modernizacji współczesnych instytucji finansowych jest dialog pomiędzy sektorem bankowym a dostawcami rozwiązań technologicznych. Polska bankowość ma pod tym względem szczególnie bogate doświadczenia – współpraca między obydwoma branżami toczy się na poziomie sektorowym, a nie w oparciu na bilateralnych porozumieniach między bankami a dostawcami technologii, jak to ma miejsce w wielu krajach europejskich. – W ramach ZBP na co dzień aktywnie współpracujemy z branżą IT, łącząc kwestie technologiczne z wymogami regulacyjnymi – zauważył wiceprezes Związku Banków Polskich.

Dowodem na skuteczność drogi obranej przez polską bankowość był tegoroczny wynik rankingu bankowych aplikacji mobilnych, przeprowadzonego przez redakcję „Retail Banker International”. Zwycięzcą w skali globalnej okazała się dostarczana przez PKO Bank Polski aplikacja IKO. Wiceprezes tej instytucji, Adam Marciniak, został wyróżniony również przez Forum Technologii Bankowych ZBP, otrzymując tytuł Lidera Cyfryzacji Sektora Bankowego.

Uzasadniając przyznanie nagrody, przewodniczący FTB Paweł Jakubik przypomniał, że zasługi PKO w dziedzinie cyfryzacji polskiej bankowości nie sprowadzają się wyłącznie do IKO. Bank prowadzi serwis iPKO Biznes, dostępny także na terenie Niemiec i Czech, silne wsparcie PKO Banku Polskiego obejmuje ponadto takie działania, jak tworzenie Polish API czy wypracowywanie rozwiązań w zakresie trwałego nośnika.

W jaki sposób utrzymać ten korzystny trend? – Powinniśmy iść tam, gdzie nasi klienci – podkreślił Adam Marciniak. Przypomniał on, że nadchodząca dekada przyniesie diametralną zmianę postrzegania funkcji i roli różnych organizacji. – Żeby sprostać tym oczekiwaniom musimy zmienić się jako organizacja – patrzeć przez pryzmat klienta a nie produktu, a w konsekwencji starać się zapewnić potrzeby klienta – dodał reprezentant największego polskiego banku. Owe oczekiwania zmierzają tymczasem w kierunku produktów o charakterze kompleksowym – na przykład zakup mieszkania nie oznacza dziś tylko podpisania aktu notarialnego, ale obejmuje wszystkie kwestie związane ze zmianą miejsca zamieszkania – od pozyskania finansowania aż po ubezpieczenie, przeprowadzkę i umeblowanie. – Bank musi się zmienić, by zwinnie i na bieżąco dostarczać usługi. Środowisko musi być na tyle elastyczne, by w sposób bezpieczny testować nowe funkcjonalności i dostarczać je do klienta – nadmienił Adam Marciniak.

O tym, że na współczesnym rynku nikt nie może spocząć na laurach, świadczy przykład startupu SpaceX, który w krótkim czasie podważył oczywisty niejako monopol NASA na rynku technologii kosmicznych. Okazało się, że rakiety kosmiczne mogą być budowane niemal dziesięć razy taniej. – Ta firma powstała dzięki byłym pracownikom takich potęg, jak Boeing, NASA czy Lockheed Martin. Ludzie ci gruntownie zmienili metodykę funkcjonowania firmy – wskazał wiceprezes PKO BP. W jaki sposób banki mogą obronić się przed coraz silniejszymi konkurentami z branży fintech? Konieczna jest umiejętność korzystania z danych, wykorzystanie sztucznej inteligencji i przetwarzanie informacji w sposób zwinny, szybki i rozproszony. – Musimy wyjść z serwerowni – przekonywał Adam Marciniak.

Czy PSD2 oznacza zachowanie równowagi między wygodą a bezpieczeństwem? Taką śmiałą tezę postawił Michał Antoniak, reprezentant firmy Gemalto. Wskazał na elementy przemawiające za bezpieczeństwem, jak konieczność silnego uwierzytelniania użytkownika i zatwierdzania transakcji Po stronie wygody stoją natomiast takie czynniki, jak standard API, mobilność czy wreszcie możliwość odstępstwa od określonych kryteriów w uzasadnionych przypadkach. – Technologię trzeba wykorzystywać do dostosowania się do potrzeb klienta – podkreślił przedstawiciel Gemalto. Elementem uwierzytelnienia przyjaznym użytkownikowi jest na przykład biometria. Wielkie znaczenie ma również adekwatne monitorowanie ryzyka związanego z użytkownikiem.

O doświadczeniach użytkownika związanych z korzystaniem z usług bankowych mówiła też Anna Maj, ekspert FTB. Zauważyła, że obsługa klienta coraz częściej może być realizowana przy użyciu inteligentnych systemów automatycznych, korzystających choćby z technologii IVR. – To jest bez wątpienia front end przyszłości, kiedy możemy posłużyć się wirtualnym systemem głosowym – podkreśliła. Nieodzownym warunkiem satysfakcji klienta jest także omnichannel, czyli możliwość rozpoczęcia transakcji w jednym kanale i jej kontynuowania w innym, bez konieczności rozpoczynania całego procesu od początku. Tzw. interfejsy konwersacyjne (CIU) już dziś zaczynają wypierać klasyczny interfejs graficzny, oparty na jednostronnym komunikowaniu. – Kolejnym etapem może stać się planowanie finansowe, czyli podpowiadanie konsumentom punkt po punkcie co mogą zrobić z posiadanym środkami – wskazała ekspert FTB.

Customer experience swoje wystąpienie poświęcił też Tomasz Buczak, reprezentant Asseco Poland S.A. Przypomniał, iż komputerowy interfejs komunikacji z użytkownikiem przeszedł wielką transformację – od formy tekstowej ku rozwiązaniom mobilnym i aplikacjom interaktywnym, zbierającym informacje o działaniach klienta i dostarczającym mu odpowiedniego kontentu.

Pierwszą część forum zakończyła debata poświęcona customer experience, w której udział wzięli: Grzegorz Kuliszewski – wiceprzewodniczący Forum Technologii Bankowych ZBP (moderator), Marta Guzek – z Industry Head, Google Polska, Konrad Kniaź – dyrektor Departamentu Jakości i Obsługi Klienta Idea Banku S.A, Michał Macierzyński – dyrektor Departamentu Usług Cyfrowych PKO Banku Polskiego S.A., Tomasz Niewiedział, dyrektor Obszaru Bankowości Mobilnej i Internetowej Banku Banku Zachodniego WBK S.A oraz Karol Sadaj – Country Manager Poland w firmie Revolut.

 

Monetyzacja danych

Gigantyczne zasoby danych gromadzone przez współczesny biznes stanowią nie tylko wsparcie procesów realizowanych przez poszczególne firmy, czy nawet całe sektory. Informacja o kliencie na współczesnym rynku B2B staje się jednym z cenniejszych zasobów, a ich udostępnianie zewnętrznym firmom może być jednym z istotniejszych źródeł przychodu.

W jakim stopniu polski sektor bankowy jest w stanie monetyzować posiadaną wiedzę o kliencie? Czy PSD2 stanowić będzie dla instytucji finansowych dodatkowe wsparcie w tym procesie, czy też – jak uważają niektórzy eksperci – wejście tego aktu prawnego wiązać się będzie z koniecznością nieodpłatnego udostępniania informacji podmiotom trzecim? I wreszcie, jaki wpływ na rynek wymiany danych będzie mieć ogólne rozporządzenie o ochroni danych? Kwestie te dyskutowane były w drugiej części Kongresu Forum Technologii Bankowych 2018.

Sesję rozpoczęło wystąpienie Jakuba Tomaszewskiego, dyrektora sprzedaży w firmie Integral Solutions Sp. z o.o. Skoncentrował się on na wpływie RODO na działania w zakresie monetyzacji danych. Samo prawo unijne i uchwalane na jego podstawie przepisy rangi krajowej to nie jedyna zmiana, jaką w ostatnim czasie obserwować można w tym obszarze: przedstawiciele młodego pokolenia, doskonale obyci z technologiami teleinformatycznymi, mają znacznie wyższą świadomość zagrożeń związanych z wyciekiem danych aniżeli generacje wcześniejsze. Dlatego zapewnienie odpowiednich standardów ochrony prywatności nie może ograniczać się wyłącznie do formalnego wypełnienia powinności wskazanych w RODO.

O tym, jak w praktyce realizować procesy służące monetyzacji danych opowiedziała Dorota Kuciel-Rzepka, IT Area Leader w Pionie Transformacji Cyfrowej Banku Zachodniego WBK S.A. Jakie narzędzia informatyczne są w stanie zapewnić otwarcie rynku finansowego bez uszczerbku dla bankowego biznesu? Dariusz Piotrowski, dyrektor generalny Dell EMC, wskazał na tzw. zwinne metodyki rozwoju oprogramowania. Ich wprowadzenie to przede wszystkim znaczące oszczędności czasowe. – Procesy realizowane dotychczas przez kilka dni można zredukować raptem do kilku godzin – zaznaczył. Innym kierunkiem rozwoju bankowego IT powinna być nowoczesna architektura.

Problematyka monetyzacji danych gromadzonych przez współczesny biznes była też tematem debaty eksperckiej, moderowanej przez Karola Mazurka, członka prezydium FTB. W panelu uczestniczyli: Monika Charamsa – prezes NewCommerce Services, Paweł Gruszecki – partner i szef Praktyki Nowych Technologii i Telekomunikacji w kancelarii Kochański Zięba i Partnerzy, Sławomir Grzybek – dyrektor Departamentu Business Intelligence w Biurze Informacji Kredytowej S.A., Marcin Kotarba – dyrektor Departamentu Analiz i Strategii Deutsche Banku S.A. oraz Robert Trętowski – wiceprezes zarządu Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A.

Czy danymi będzie można płacić w przyszłości? Przedstawiciel Deutsche Banku podkreślił, że jedynie nieznaczna część informacji trafiających do banków ma jakąkolwiek wartość z biznesowego punktu widzenia. Z drugiej jednak strony sukcesywnie rośnie zakres czynności wykonywanych przez banki, a w ślad za nimi również grono partnerów biznesowych sektora bankowego. – Czym jest monetyzacja? W znacznej mierze wiąże się ona z optymalizacją procesów. Każdemu klientowi, który potrzebuje oferty finansowej musimy dobrać takie oferty, które sprostają jego oczekiwaniom – zaznaczyła z kolei Monika Charamsa. Reprezentant Biura Informacji Kredytowej wskazał na konkretne przypadki, kiedy dane o wiarygodności kredytowej przekładają się wprost na wycenę usługi w innych branżach. Posiadacz kredytu przeterminowanego z reguły jest bardziej skłonny do wyrządzania szkód ubezpieczeniowych, dlatego w krajach anglosaskich analiza scoringu kredytowego stanowi jeden z elementów wyceny polis. W Polsce podobną zależność obserwuje się w przypadku klientów firm pożyczkowych, którzy w 80% mają również kredyty w bankach. O kluczowym znaczeniu wymiany danych mówił również Robert Trętowski. – Dane dopiero w chwili ich wymianą nabierają wartości. Jeśli mówimy o ich monetyzacji, to technologia jest wtórna, najważniejsze są ramy prawne, na podstawie których możemy zrobić sensowne modele biznesowe – przekonywał reprezentant KIR.

 

Jak nie przegrać z postępem.

Dinozaury zniknęły z powierzchni ziemi dlatego, że nie potrafiły przystosować się do dynamicznej zmiany warunków życia. Tradycyjne instytucje finansowe powinny wziąć ten przykład pod uwagę, o ile nie chcą podzielić losu prehistorycznych gadów – tę prawdę na temat współczesnego rynku finansowego przypomniał twórca mBanku, Sławomir Lachowski.

Wystąpienie pioniera bankowości internetowej na polskim rynku było centralnym punktem ostatniej części tegorocznego Kongresu Forum Technologii Bankowych. Tytuł prezentacji – „Wymyślić bankowość od nowa” – jednoznacznie sugerował, iż myślenie w kategoriach business as usual jest może wygodne dla członków zarządów giełdowych spółek, ale zarazem całkowicie bez perspektyw. Jesteśmy bowiem świadkami największej rewolucji, jaka dokonuje się na światowym rynku finansowym od chwili jego powstania. Sławomir Lachowski przypomniał, że europejskie banki zaczęły budowę silnej pozycji już w dobie Renesansu, kiedy to przysłowiowe ławki (banca) ówczesnych finansistów pozwoliły na wykreowanie prawdziwych fortun. – Bankierzy byli faktycznymi twórcami Renesansu, z ich zasobów były finansowane działania królów, książąt i artystów. Znamienity ród Medyceuszów to byli najlepsi bankierzy okresu Odrodzenia – dodał były szef mBanku.

Również i w czasach nam współczesnych zasoby finansowe banków w niektórych krajach europejskich przewyższały PKB tych państw. W ślad za tą pozycją kapitałową postępowała, niestety, swoista megalomania zarządów instytucji finansowych w krajach zachodnioeuropejskich czy USA. – W Paryżu czy Frankfurcie najwyższe i najbardziej prestiżowe budynki to siedziby bankowe – nadmienił Sławomir Lachowski. Jakby na przekór owej gigantomanii, nadchodzące lata zdają się wskazywać na stopniowy regres znaczenia tradycyjnej bankowości. Symbolem owych przemian jest oczywiście bankructwo Banca Monte dei Paschi di Siena – najstarszej na europejskim rynku instytucji finansowej, działającej nieprzerwanie od roku 1472 do 2016, ale spadek zaangażowania odnotowały też czołowe podmioty rynku finansowego na świecie, takie jak Citigroup czy HSBC. – Nie jest to tylko konsekwencja błędów, popełnianych przez bankowców w przededniu kryzysu, ale również – a może przede wszystkim – efekt zmian o charakterze egzystencjalnym w całej gospodarce – powiedział twórca mBanku.

 

Wskazał on również, że digitalizacja oznacza z jednej strony wielkie szanse rozwoju, z drugiej jednak zmusza przedsiębiorców do gruntownej zmiany dotychczasowych modeli. I nie chodzi tu tylko o bieżące korekty i adaptacje, określone przez prelegenta mianem „innowacji zachowawczych”. O wiele większe znaczenie mają bowiem tzw. innowacje przełomowe, które radykalnie zmieniają sposób funkcjonowania określonych form działalności. – Tego rodzaju innowacje kiedyś zdarzały się raz w ciągu stulecia, dziś pojawiają się nawet dwa razy do roku – przestrzegł Sławomir Lachowski. Oznacza to jedno: wiara w trwałość modelu biznesowego jest wyjątkowo złudna. Symbolem niestabilności rynku może być ekspansja fintechów, które w krótkim czasie opanowały praktycznie cały rynek bankowości detalicznej, dzieląc się poszczególnymi jego segmentami. Coraz częściej też potwierdzają się słowa Billa Gatesa sprzed ponad 30 lat, iż „bankowość będzie potrzebna, ale banki niekoniecznie”.

Co w takiej sytuacji powinny uczynić tradycyjne instytucje finansowe, by w ślad za dinozaurami nie trafić na wieki do muzealnych wnętrz? – Kluczowym wyzwaniem jest zmiana modelu biznesowego w bankowości – oświadczył były prezes mBanku. Przypomniał on, że takim posunięciem, obarczonym sporym ryzykiem, była budowa pierwszego banku internetowego w Polsce w końcu ubiegłego stulecia. – Mało kto wówczas wierzył, że Polacy z tak słabym dostępem do internetu będą korzystać z bankowości online – powiedział Sławomir Lachowski. Dziś taką innowacją może stać się tzw. low cost finance. Rewolucja cyfrowa pozwala równocześnie radykalnie obniżyć koszty i zwiększyć jakość świadczonych usług. Symptomem oczekiwanych zmian jest również upowszechnianie rozwiązań biometrycznych w procesie autentykacji klienta.

W procesie modernizacji technologicznej sektora finansowego nie wolno zapominać o jednym: pomimo postępującej automatyzacji, liderem zmian i tak pozostaje człowiek. To właśnie ludzie – czyli wyróżniający się polscy bankowcy, obecnie pracujący we wiodących instytucjach finansowych świata – byli gośćmi ostatniej debaty tegorocznego Kongresu, prowadzonej przez przewodniczącego FTB Pawła Jakubika. Uczestniczyli w niej: Wojciech Bolanowski – zatrudniony obecnie w banku w Bahrainie, Adam Grabarczyk – SVP, Head Process and Business Management w DBS Bank Singapore, Rafał Juszczak – CEO w Alfa-Banku na Białorusi, Paweł Kucharski – CountryManager w mBank Czech Republic oraz Michał Panowicz – dyrektor i Technology Advantage Practice w BCG London. Sama forma debaty była symbolem dominacji technologii IT we współczesnym świecie – paneliści uczestniczyli w niej za pośrednictwem urządzeń mobilnych, łącząc się z lokalizacji odległych o setki kilometrów. Uczestnicy debaty podkreślali, że innowacyjne rozwiązania spotykane na polskim rynku stanowiły przykład i wzór dla modernizacji systemu bankowego w wielu krajach. – mBank był rozpoznawalny i przywoływany jako przykład dobrej bankowości elektronicznej w Azji – przypomniał Adam Grabarczyk. Dodał również, że wiele krajów określanych jako tygrysy azjatyckie, na przykład Malezja, swego czasu było mocno zapóźnionych pod względem bankowości elektronicznej w stosunku do Polski.