Kalendarz wydarzeń

Forum Technologii Bankowości Spółdzielczej

2018-05-23

Już po raz dziesiąty przedstawiciele banków spółdzielczych, dostawców usług IT dla sektora bankowego oraz administracji publicznej dyskutowali o najważniejszych wyzwaniach związanych z elektronizacją polskiej bankowości lokalnej. Rozpoczęło się kolejne Forum Technologii Bankowości Spółdzielczej.

Wszystkie fotografie: Marzena Stokłosa/ZBP

Otwierając konferencję Włodzimierz Kiciński, wiceprezes Związku Banków Polskich, podziękował członkom rady programowej za przygotowanie merytoryczne programu, który odpowiada na aktualne oczekiwania przedstawicieli banków. Wspomniał o wyspowym charakterze systemów użytkowanych w bankach i konieczności jednolitego oddziaływania banków spółdzielczych na rynek. Na pewno konieczne jest unowocześnianie struktury naszej bankowości spółdzielczej.

Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich przedstawił obecną sytuację całego sektora bankowego w Polsce. Dziś ubankowienie mamy poziomie 85%. Jednak obserwuje się wolniejszy wzrost kredytów dla gospodarki w stosunku do tempa jej rozwoju oraz spadek zwrotu z aktywów i kapitałów banków. Na Zachodzie zmodernizowano i zrestrukturyzowano banki po okresie kryzysu i dzięki temu są dziś bardziej efektywne. W Polsce zdarza się ograniczanie zdolności banków do organicznego rozwoju.

Prezes ZBP wspomniał o zawiązaniu się Konwentu Współpracy i Rozwoju Bankowości Spółdzielczej. W strukturze dochodów banków spółdzielczych 60%, lub nawet więcej, stanowią dochody odsetkowe, co nie jest zdrową sytuacją. Zwrócił też uwagę na poprawę wizerunku całej bankowości w Polsce, ale i na zjawisko przejmowania klientów banków spółdzielczych przez banki komercyjne. Podkreślił wagę bezpieczeństwa i możliwego wzrostu liczby ataków skierowanych na banki spółdzielcze.

Technologie informatyczne w bankach spółdzielczych

W kolejnej części Forum prelegenci zastanawiali się nad wizją rozwoju technologii informatycznych w bankowości spółdzielczej. O tym, jak mogą one pomóc bankom spółdzielczym mówił Karol Mazurek, managing director, Financial Services w firmie Accenture. Banki nie konkurują już tylko między sobą. Pojawiły się bowiem fintechy. Zmieniają się też klienci, którzy oczekują dostępu np. do technologii mobilnych. Przy tym są oni coraz mniej lojalni.

Prelegent wspomniał również o kosztach zaspokajania wymagań regulacyjnych, z czym problemy mają także duże banki komercyjne. Dlatego też trzeba zadbać o to, żeby organizacja działała sprawnie i tanio. Pokazał przykład jak elastyczne zarządzanie tabelą opłat i prowizji, w którym to klienci decydowali z czego chcą korzystać i za co płacić, wpłynęła na ich zadowolenie, a także przełożyła się na wyższy zysk banku.

Jak stwierdził w swoim wystąpieniu Ziemowit Stempin, wiceprezes zarządu SGB Banku S.A., do wizji i strategii trzeba dodać konkretne działania. Dziś ważne są wszystkie elementy, takie jak: maszyny i roboty, procedury i procesy oraz ludzie. Trzeba stosować nowoczesne zwinne metodologie, żeby szybko realizować zaplanowane rozwiązania. Wspomniał też o rozwoju sztucznej inteligencji oraz Centrum Usług Wspólnych SGB. Przedstawił usługi, jakie udostępnia zrzeszenie, w tym szybką platformę komunikacyjną np. z dostępnością na każdym urządzeniu i z komunikacją dwustronną. Jest też dostępny system wsparcia procesu kredytowego.

Z kolei Dariusz Olkiewicz, wiceprezes zarządu Banku Polskiej Spółdzielczości S.A., przedstawił strategię biznesową zrzeszenia BPS, w tym rozwój wspólnej informatyki zrzeszeniowej. Ważna jest pełna zgodność regulacyjna, a jednym z głównych celów jest optymalizacja kosztów. Wdrażanie nowych skomplikowanych systemów IT jest dużym problemem, aby proces ten ułatwić niezbędna jest zmiana podejścia pracowników do nowych technologii. BPS nie ma jeszcze wspólnego systemu, ale trwają prace nad nim. Razem trzeba np. wchodzić do systemu blik, bo to pozwoli uzyskać atrakcyjne warunki finansowe, a to dzięki rozłożeniu kosztów stałych na wiele podmiotów. Jak stwierdził, takim wdrożeniem jest zainteresowanych już ok. 60 banków. W zrzeszeniu BPS od roku działa wspólny intranet, jest rozwijane forum dyskusyjne, serwis kursów walut, tworzona jest także nowa strona internetowa dla banków spółdzielczych.

Gościem specjalnym tegorocznego forum był Juergen Hess, Vertriebsdirektion Verbund und Marktkunden, Fiducia & GAD IT AG który przedstawił prezentację zatytułowaną „Why IT and cooperative banks have a special relationship (Dlaczego IT i banki spółdzielcze to szczególny związek)”. Mówił o doświadczeniach związanych ze wspólnym centrum usług dla bankowości spółdzielczej w Niemczech. Obecnie banki spółdzielcze mają jedno centrum danych rozmieszczone w pięciu lokacjach. W 1998 r. było sześciu dostawców systemów IT dla banków spółdzielczych. Dziś jest jeden, co dało oszczędności w IT na poziomie 68%. Banki obsługują dwa zakłady, w których są np. drukarnie. Wykorzystuje się też efektywnie technologie chmurowe i buduje wspólne bazy danych. Dziś za drogie jest bowiem budowanie systemu tylko dla jednego użytkownika.

Regulacje: potężne koszty, a może nowe szanse?

Regulacyjne tsunami daje się we znaki instytucjom finansowym już od kilku lat, jednak kumulacja przepisów rangi krajowej i wspólnotowej wchodzących w życie w tym roku ma charakter absolutnie bezprecedensowy – nawet na tle ostatniej dekady. I nie chodzi tu wyłącznie o liczbę aktów prawa, które powinny w najbliższych miesiącach wdrożyć banki, ale również o przełomowy charakter takich regulacji, jak PSD2 czy ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych.

Czy konieczność wprowadzenia tak poważnych zmian w procesach realizowanych przez instytucje finansowe należy ujmować wyłącznie w kategorii kosztów, czy też paradoksalnie nowe przepisy mogą wygenerować dodatkowe szanse biznesowe dla lokalnego sektora finansowego? W jaki sposób na aktualne potrzeby banków spółdzielczych odpowiedzieć mogą instytucje otoczenia okołobankowego oraz dostawcy usług IT? Na te pytania poszukiwano odpowiedzi podczas pierwszej sesji tegorocznego Forum Technologii Bankowości Spółdzielczej. 

Portal korporacyjny

Doskonałym przykładem narzędzia, które powstało w wyniku nacisku regulacyjnego a dziś realizuje wiele funkcji stricte biznesowych dla sektora, jest portal korporacyjny BIK. Historię powstawania tego instrumentu zaprezentowała Agnieszka Szopa-Maziukiewicz, dyrektor zarządzający obszarem IT w Biurze Informacji Kredytowej. Przypomniała, iż przesłanką dla utworzenia tej platformy było skrócenie okresu składania sprawozdań przez poszczególne banki do BIK z 30 do 7 dni. Efektem było stworzenie portalu, który – w przeciwieństwie do wykorzystywanych dotychczas w tym celu aplikacji – nie wymagał instalowania żadnych dodatkowych narzędzi po stronie banku.

Sukces tego przedsięwzięcia przerósł nasze oczekiwania. W roku 2017 z systemu korzystało 560 instytucji, w tym prawie wszystkie banki spółdzielcze, w tym czasie za pośrednictwem portalu trafiło do BIK ponad 53 000 wsadów – wskazała Agnieszka Szopa-Maziukiewicz. Tak dobre rezultaty i powszechne wykorzystanie serwisu skłoniło BIK do wprowadzenia na portal kolejnych funkcji, tym razem o charakterze typowo biznesowym. Należy do nich m.in. moduł do obsługi zgłoszeń, pozwalający na kierowane wniosków bezpośrednio do odpowiednich grup wsparcia, co znacząco przyspiesza ich realizację. Za pośrednictwem portalu korporacyjnego można się też zalogować do wszystkich systemów BIK, łącznie z platformą antyfraudową. Cennym narzędziem jest rejestr dokumentów, w którym można je wyszukać po zaawansowanych filtrach.

W ten sposób udało się utworzyć jedno miejsce komunikacji między BIK a bankami – wskazała przedstawicielka Biura, dodając, iż angażuje się ono również w realizację innych procesów wymaganych przez prawo, jak choćby wdrożenie rozwiązania spełniającego wymogi trwałego nośnika. – Będzie ono bazować na technologii blockchain, która gwarantuje niezmienność dokumentu i audytowalność czynności – podkreśliła.

PSD2 oraz RODO

Regulacją, która odmieni oblicze rynku płatności jest bez wątpienia PSD2. – Jest to rewolucja na miarę wynalezienia koła – stwierdził Andrzej Nowakowski, dyrektor Pionu Banków Spółdzielczych w Asseco Poland. Zauważył, iż banki muszą być gotowe na stosowanie dyrektywy znacznie szybciej aniżeli określony w regulacyjnych standardach technicznych dla rozporządzenia dzień 14 września 2019 r. Wchodzą bowiem w grę chociażby takie kwestie, jak obowiązek zapewnienia interfejsu zapasowego bądź złożenia wniosku do KNF o zwolnienie z takowego obowiązku. Ponadto banki powinny pamiętać, iż PSD2 to nie tylko silna autoryzacja i API, ale też cały szereg powiązanych obowiązków, jak choćby konieczność zapewnienia trzeciej stronie dostępu via API w czasie nie dłuższym aniżeli ma to miejsce w przypadku własnej bankowości elektronicznej.

Podsumowaniem sesji była debata, moderowana przez prezesa Warszawskiego Instytutu Bankowości dr. Krzysztofa Kokota. Panelistami byli: dr Tadeusz Białek, dyrektor Zespołu Prawno-Legislacyjnego Związku Banków Polskich; Sławomir Flissikowski, prezes Banku Spółdzielczego w Skórczu; Dariusz Olkiewicz, wiceprezes zarządu Banku Polskiej Spółdzielczości S.A; Wojciech Pantkowski, dyrektor Zespołu Systemów Płatniczych i Bankowości Elektronicznej ZBP; Ziemowit Stempin, wiceprezes zarządu SGB-Banku S.A oraz Robert Trętowski, wiceprezes zarządu Krajowej Izby Rozliczeniowej.

Scenariusz, jaki przewidział dla instytucji finansowych krajowy i unijny legislator jest zaiste szokujący, o czym przypomniał dr Tadeusz Białek. – Aktualnie  przedmiotem procedowania są 22 regulacje – zaznaczył przedstawiciel ZBP. W przypadku prawa wspólnotowego największym obciążeniem są rzecz jasna dwa akty prawne, czyli PSD2 oraz ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO), jednak nie można zapominać o takich powinnościach, jak oferowanie od sierpnia br. przez wszystkie banki podstawowego rachunku płatniczego. Do tego dochodzą przepisy rangi krajowej, takie jak choćby zmiany w prawie podatkowym mające na celu ograniczenie wyłudzeń VAT, czyli STIR i split payment. – Jest to w istocie ogromny ciężar, ponoszony w szlachetnym celu, ale za pieniądze banków – wskazał dr Tadeusz Białek.

Znacznie większy problem stanowią jednak te nowelizacje ustaw, które wprost utrudniają prowadzenie bankowego biznesu. Do takich należą chociażby przygotowywane zmiany okresów przedawnienia czy obsługi zajęć egzekucyjnych. Co gorsza, pomimo szumnych zapowiedzi, inicjatywy te nie przewidują stosowania zasady proporcjonalności, a więc małe banki będą obowiązane stosować nowe zasady w analogicznej rozciągłości, jak wielkie korporacje. Wiele też wskazuje na to, że w przyszłym roku regulacyjne tsunami bynajmniej nie odpuści. – Czekają nas takie zmiany, jak choćby piąta dyrektywa AML-owa, pakiet CRD5/CRR2 czy przygotowanie do wdrożenia MREL – dodał dyrektor Zespołu Prawno-Legislacyjnego ZBP.

Czy tak duży natłok regulacji jest tylko problemem, czy może stwarzać nowe szanse i okazje biznesowe? Wojciech Pantkowski stwierdził, że wszystko zależy od podejścia poszczególnych instytucji. – Można popatrzeć na to przedsięwzięcie z szerszego punktu widzenia, każdy powinien odpowiedzieć czy będzie tylko dawcą czy również biorcą – powiedział, nawiązując wyraźnie do możliwości stwarzanych przez PSD2. Polskie instytucje finansowe mają o tyle łatwiej, że ich wysoki poziom zaawansowania technologicznego pozwala w większości przypadków na skuteczną rywalizację z fintechami. Rodzimy sektor finansowy może m.in. oferować podmiotom zagranicznym analogiczne usługi, jakie dostarczają podmioty z branży technologicznej. – Internet i bankowość mobilna nie mają granic – dodał Wojciech Pantkowski. O roli, jaka w tym procesie odegrać mogą zrzeszenia banków spółdzielczych mówili również Ziemowit Stempin i Dariusz Olkiewicz.

Kulminacyjnym punktem popołudniowej i wieczornej sesji pierwszego dnia X Forum Technologii Bankowości Spółdzielczej była uroczysta gala, w trakcie której nagrodzono laureatów Krajowego Rankingu „Wyróżniające się banki spółdzielcze” edycji 2018 miesięcznika „Nowoczesny Bank Spółdzielczy”.

Poprzedziła ją trzecia sesja tematyczna, poświęcona obrotowi gotówkowemu. Organizatorzy wybrali ten temat, ponieważ pomimo dynamicznego rozwoju płatności elektronicznych, pozycja gotówki na rynku wydaje się niezagrożona. Wolumen banknotów i monet znajdujących się w obiegu niedawno przekroczył 200 mld zł, tendencje wzrostowe obserwowane są również w eurostrefie, a nawet na rynku amerykańskim. Owemu wzrostowi potencjału tradycyjnej formy płatności towarzyszy szybki rozwój technologiczny i przekształcenia organizacyjne, dokonujące się w branży obsługi gotówki.

Zarówno banknoty, jak i monety są coraz rzadszym gościem w banku centralnym – przekonywał Krzysztof Kołodziejczyk, wiceprezes Polskiej Organizacji Firm Obsługi Gotówki. To wynik coraz silniejszej pozycji firm z branży cash-in-transit (CIT) w procesie logistyki środków płatniczych. W efekcie tego procesu to na podmiotach komercyjnych – wspomnianych przedsiębiorcach z branży obsługi gotówki, ale również bankach – spoczywa coraz większa odpowiedzialność za zapewnienie jakości banknotów znajdujących się w obiegu i usuwanie falsyfikatów.

Obsługa gotówki

Wytyczne dla instytucji finansowych odnośnie prawidłowej realizacji procesów przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania środków płatniczych zawiera Zarządzenie Prezesa Narodowego Banku Polskiego nr 19/2016, które wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2018 r. – Dokument ten wprowadza dwie nowości: sprawozdawczość kwartalną i sortowanie jakościowe – nadmienił Krzysztof Kołodziejczyk. Zgodnie z wytycznymi banku centralnego, sortowanie jakościowe w pierwszej fazie będzie mogło być wykonywane zarówno ręcznie, jak i maszynowo, w późniejszym natomiast okresie dopuszczalne będą wyłącznie procesy zautomatyzowane. – Z punktu widzenia banku sortowanie maszynowe ma znaczącą przewagę nad sortowaniem ręcznym, pozwala nie tylko obniżyć koszty, ale też skoncentrować się na kliencie zamiast na obsłudze gotówki – dodał wiceprezes POFOG.

Należy jednak pamiętać, iż zarządzenie nr 19/2016 przewiduje zupełnie nowe kryteria dla urządzeń służących do cash processingu. Z punktu widzenia banków, w tym również lokalnych instytucji finansowych, zmiana ta oznacza dwa możliwe rozwiązania. Jednym z nich jest zakup sprzętu zgodnego z wymogami ustalonymi przez bank centralny i odpowiednio przetestowanego, drugą natomiast opcją jest skorzystanie z outsourcingu, który może być realizowany albo przez bank zrzeszający, albo komercyjną instytucję finansową, albo wreszcie przez wyspecjalizowany podmiot z branży CIT.

Wiceszef POFOG wskazał na szereg rozwiązań, które umożliwiają istotne obniżenie kosztów związanych z obsługą strumieni gotówki przez lokalne banki, przy jednoczesnym dochowaniu wymogów NBP. Do takich systemów należą m.in. wrzutnie automatyczne, które mogą być montowane w oddziałach bankowych, centrach handlowych, ale mogą być też instalowane u klientów końcowych. – Te urządzenia niewiele różnią się od wpłatomatów, zasadnicza różnica jest taka, że obsługują środki płatnicze spakowane w kopertach – wskazał Krzysztof Kołodziejczyk. Zauważył on też, że większość banków komercyjnych nie dysponuje podobna ofertą, tymczasem wrzutnia może być atrakcyjnym rozwiązaniem dla niewielkich punktów sprzedaży detalicznej. - W takim systemie gotówka jest księgowana na koncie natychmiast po wpłacie, nie trzeba jeździć codziennie do oddziału – podkreślił wiceprezes POFOG. W tym kontekście wrzutnie mogą być jednym z elementów budujących przewagę konkurencyjną banków lokalnych, od lat z powodzeniem współpracujących z sektorem MŚP.

Zadania dla banków

O nowej regulacji NBP i jej konsekwencjach dla bankowości spółdzielczej mówiła również Ewa Pietras, ekspert ds. obrotu gotówkowego w Poczcie Polskiej. Scharakteryzowała ona poszczególne zadania, jakie przed bankami stawia zarządzenie nr 19/2016. Należą do nich m.in. zdefiniowane kryteria maszynowego i ręcznego sortowania, zasady testów urządzeń, wydzielania strumienia banknotów nienadających się do maszynowego sortowania czy wreszcie wyodrębniania znaków nieobiegowych w strumieniu gotówki. – NBP zdefiniował cele planowanych zmian: należy do nich zwiększenie bezpieczeństwa, poprawa jakości znaków pieniężnych, optymalizacja procesów obrotu gotówki i ich standaryzacja u wszystkich uczestników – podkreśliła Ewa Pietras. Konsekwencją nowych wymogów jest w szczególności obowiązek wprowadzania do obrotu jedynie takich banknotów, których jakość zostanie zweryfikowana przez odpowiednie urządzenia. – Dla banków oznacza to wybór: czy dalej działać samodzielnie, czy może powierzyć obsługę gotówki firmom CIT – zauważyła przedstawicielka Poczty Polskiej. O możliwościach, jakie dają obydwie opcje mówił też Andrzej Kawiński, Regional Sales Director w firmie Giesecke+Devrient Currency Technology GmbH.

Okazją do dyskusji na temat możliwego wkładu banku spółdzielczego, banku zrzeszającego i firm cash processingowych w obsługę strumieni gotówki w lokalnych instytucjach finansowych była debata, moderowana przez redaktora naczelnego miesięcznika „Nowoczesny Bank Spółdzielczy”, Macieja Małka. W panelu uczestniczyli Wioleta Ciulińska, wiceprezes ds. finansów i bezpieczeństwa Banku Spółdzielczego w Płońsku; Adam Dudek, prezes zarządu Banku Spółdzielczego w Limanowej; Andrzej Kawiński i Krzysztof Kołodziejczyk.

Jak wygląd współpraca na linii bank spółdzielczy – bank zrzeszający? Wioleta Ciulińska oceniała ten proces pozytywnie. – Bank zrzeszający informuje nas o zmianach, przekazuje informacje z NBP, wspiera systemowo jeśli chodzi o sprawozdawczość – stwierdziła. Zaznaczyła również, iż pośrednictwo zrzeszenia może być poważnym wsparciem jeśli chodzi o negocjacje warunków z firmami CIT. – Większy może więcej, ma lepsze możliwości negocjacyjne – dodała wiceprezes Banku Spółdzielczego w Płońsku. Opinię tą potwierdził Adam Dudek. – Nie chodzi tylko o to, żebyśmy zyskali pozycje negocjacyjną, ale i o to, by poprawić nasz wspólny biznes. Ważne jest to, by lokalny przedsiębiorca mógł być zaopatrzony w gotówkę, bo to strategiczny klient banków spółdzielczych – wspomniał prezes Banku Spółdzielczego w Limanowej. Maciej Małek zwrócił uwagę na cztery elementy procesu obsługi gotówki: organizację procesu, dostępność, bezpieczeństwo i koszty. – Jak z punktu widzenia firmy CIT można realnie zoptymalizować koszty, powierzając cały proces wyspecjalizowanemu operatorowi? – zapytał.

Krzysztof Kołodziejczyk stwierdził, iż alternatywą dla obsługi zewnętrznej jest zakup własnych urządzeń, co w niektórych podmiotach może być całkiem sensownym rozwiązaniem. Przypomniał również, iż zarządzenie NBP może mieć większy wpływ na lokalne instytucje finansowe aniżeli na banki komercyjne, gdyż to w tych pierwszych gotówka wciąż dominuje. Maciej Małek powiedział o innym wyzwaniu, które od roku 2020 będzie mieć istotny wpływ na obsługę gotówki w bankach spółdzielczych. W związku z wycofywaniem tradycyjnych, jutowych worków i wprowadzeniem w ich miejsce pojemników pojawi się problem ich składowania. – Zmianie ulegną również procedury postępowania z podejrzanymi nominałami w bankomatach: dotychczas były one oddawane klientowi, zarządzenie nr 19/2016 wymusza, by te banknoty były zatrzymywane przez urządzenie – dodał wiceszef POFOG.

Zwycięzcy dorocznego rankingu

W tym roku zmienione zostały zasady Krajowego Rankingu „Wyróżniające się banki spółdzielcze”. Do tej pory, zespół miesięcznika „Nowoczesny Bank Spółdzielczy” tworząc go wykorzystywał dane nadesłane przez te instytucje w przygotowanych przez analityków redakcji ankietach. Teraz, by nie zostać posądzonym o sprzyjanie komukolwiek, a także by nie narazić się na zarzut, że nie zweryfikowano przesłanych danych, postanowił oprzeć się na ocenach dokonanych przez systemy ochrony obu zrzeszeń.

Zmienione zasady wyboru laureatów tegorocznej edycji rankingu oznaczają, że w poszczególnych kategoriach są podwójni zwycięzcy – banki uczestniczące w Spółdzielczym Systemie Ochrony SGB oraz Systemie Ochrony Zrzeszenia BPS. Śmiało można ich określić mianem primus inter pares. Są to instytucje, które wyróżnia zarówno znakomita sytuacja ekonomiczna, jak i zrównoważony, bezpieczny rozwój.

I tak w Spółdzielczym Systemie Ochrony SGB miejsca na podium zdobyli:

● W kategorii powyżej 500 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Rumia Spółdzielczy

Miejsce drugie – Bank Spółdzielczy w Gnieźnie.

● W kategorii od 200 do 500 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Czarnkowie

Miejsce drugie – Powiatowy Bank Spółdzielczy we Wrześni.

● W kategorii od 100 do 200 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Działdowie z siedzibą w Lidzbarku

Miejsce drugie – Bank Spółdzielczy w Raszkowie.

● W kategorii do 100 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Skaryszewie

Miejsce drugie – Bank Spółdzielczy w Grudusku.

W Systemie Ochrony Zrzeszenia BPS na podium znalazły się:

● W kategorii powyżej 500 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Wolbromiu

Miejsce drugie – Bank Spółdzielczy w Jarosławiu.

● W kategorii od 200 do 500 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Łomazach

Miejsce drugie – Bank Spółdzielczy w Kamiennej Górze.

● W kategorii od 100 do 200 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Pińczowie

Miejsce drugie – Powiatowy Bank Spółdzielczy w Opolu Lubelskim.

● W kategorii do 100 mln zł sumy bilansowej:

Miejsce pierwsze – Bank Spółdzielczy w Radymnie

Miejsce drugie – Bank Spółdzielczy w Kocku.