• Aktualności
  • Wydarzenia
  • Raport AMRON-SARFiN Q1/2021: Rynek mieszkaniowy cały czas w trendzie wzrostowym
Wydarzenia
26.05.2021

Raport AMRON-SARFiN Q1/2021: Rynek mieszkaniowy cały czas w trendzie wzrostowym

Mimo trwającej w dalszym ciągu pandemii, I kwartał bieżącego roku zgodnie z przewidywaniami rynku przyniósł dalsze zwiększenie aktywności na rynku mieszkaniowym. Banki zamknęły go większą liczbą nowo udzielonych kredytów o większej wartości zarówno w ujęciu kwartalnym, jak i rocznym. Ponownie wzrosła przeciętna wartość kredytu, a łączna kwota zadłużenia z tytułu kredytów mieszkaniowych przekroczyła 480 mld zł. Zwiększenie aktywności odnotowano także w segmencie deweloperskim, a średni poziom cen transakcyjnych mieszkań w większości aglomeracji wzrósł kolejny kwartał z rzędu.

Pomimo trwającego zagrożenia pandemicznego, rynek zarówno mieszkaniowy, jak i kredytowy pozostawały w  kwartale 2021 roku we wzrostowym trendzie. W dalszym ciągu rosła też średnia wartość nowo udzielanego kredytu mieszkaniowego. Po historycznym rekordzie na koniec roku 2020 na poziomie 305 tys. złotych, w ciągu kwartału nastąpił wzrost do 313 tys. złotych. 

Obserwowanym wzrostom sprzyjały te same czynniki, które zdefiniowaliśmy po krótkim szoku „covidowym” w II kwartale 2020 roku – z jednej strony historycznie tani kredyt hipoteczny, a z drugiej strony brak alternatywy dla lokowania kapitału. Mieszkania kupują więc zarówno ci, których stać na kredyt, jak również ci, którzy dysponują znaczącymi oszczędnościami. Nowym, choć spodziewanym czynnikiem kształtującym sytuację w otoczeniu rynku mieszkaniowego jest gwałtownie rosnący poziom inflacji. Z jednej strony rosnąca inflacja będzie z pewnością stymulować popyt na nieruchomości i pośrednio na kredyty hipoteczne, z drugiej może przybliżać perspektywę podniesienia przez RPP stóp procentowych, co mogłoby w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację na rynku mieszkaniowym - mówi dr Jacek Furga, Prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych Związku Banków Polskich.

W I kwartale 2021 roku liczba nowo udzielonych kredytów mieszkaniowych wyniosła 57,1 tys. sztuk, czyli o 6,35% więcej w porównaniu do poprzedniego kwartału, a ich wartość osiągnęła 17,942 mld zł, co oznacza wzrost o 9,17% w odniesieniu do IV kwartału ubiegłego roku. Wartości te okazały się wyższe odpowiednio o 1,27% (liczba udzielonych kredytów) oraz  o 7,93% (ich wartość) także w porównaniu do bardzo dobrego, jeszcze „przed pandemicznego” I kwartału roku 2020 r.  

Łączna kwota zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów mieszkaniowych po raz pierwszy w historii przekroczyła poziom 480 mld złotych. Sektor bankowy obsługuje w tej chwili prawie 2,5 mln kredytów mieszkaniowych. Na podkreślenie zasługuje fakt, że na stabilnym poziomie utrzymuje się jakość obsługi kredytów mieszkaniowych przez kredytobiorców, przy niezmienionym zarówno w relacji do sytuacji z poprzedniego kwartału, jak również do sytuacji sprzed pandemii, udziale kredytów zagrożonych na poziomie 2,54%, jednak przy obserwowanym systematycznym, choć nieznacznym przesuwaniem się problemu z kredytów złotowych, których jakość systematycznie się poprawia (2,02%) na pogarszającą się jakość kredytów frankowych (4,67%).

Statystyki nt. postępowań ws. kredytów CHF

  • Wg stanu na koniec kwietnia 2021 r. łącznie w I i II inst. procedowanych jest ponad 50 tys. spraw. W ciągu kwietnia 2021 r.  przybyło ponad 3 tys. nowych spraw. Natomiast od początku roku 2021 (w ciągu czterech miesięcy) przybyło ponad 12 tys. nowych spraw.
  • Wzrost spraw w nowym roku spowodowany był przekonaniem kredytobiorców co do pozytywnego dla nich kierunku rozstrzygnięcia TSUE w dniu 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20 BPH i uchwały SN w dniu 7 maja 2021 r. (np. przekonaniem o przedawnieniu roszczeń banku o zwrot kapitału = darmowy kapitał, darmowe mieszkanie). 
  • W związku z tym, że nie doszło ostatecznie do wydania uchwały całego składu IC SN w dniu 11.05 – wydaje się, że zawieszone dotychczas postępowania nie będę jeszcze przez sądy odwieszane, a kolejne będę również zawieszane (mamy już pierwsze takie sygnały od pełnomocników banków). Mamy również informację, iż sądy na nowo otwierają przewody w celu przeprowadzenia kontradyktoryjnego wysłuchania stron zgodnie z wytycznymi TSUE 29.04 i obiektywnego poinformowania konsumentów o skutkach abuzywności i konsekwencjach ew. upadku umowy;
  • Realny wpływ rozstrzygnięcia TSUE 29.04 na tendencję orzeczniczą zobaczymy najwcześniej w czerwcowych/lipcowych statystykach;
  • Wyrok TSUE powinien wyhamować tę tendencje i zwrócić uwagę sądów krajowych do analizowania każdej sprawy indywidualnie, a każdej klauzuli odrębnie (klauzule banków cechuje duże zróżnicowanie), a przede wszystkim poszukiwania rozwiązań przywracających równowagę i utrzymujących ważność i skuteczność umów. TSUE zaakcentował dobitnie, iż nieważność nie może być traktowana jako forma ukarania banków (to nie jest sankcja na gruncie dyrektywy 93/13, celem dyrektywy 93/13 jest przywrócenie równowagi), a o jej zastosowaniu mogą decydować wyłącznie obiektywne okoliczności (nie wola i interes konsumenta), gdy nie ma już obiektywnej możliwości utrzymania umowy w mocy. 
  • Należy obalić mit forsowany przez kancelarie frankowe, że banki przegrywają 90-95% spraw. Po pierwsze, obecnie przed polskimi sądami toczy się ponad 50 tys. spraw dot. kredytów walutowych, z czego w II instancji jest niecałe 6%. Zdecydowana większość to sprawy nowe, wśród których nie ma jeszcze rozstrzygnięcia sądu I instancji, natomiast wyroki, które teraz (po wyroku TSUE 29.04) zapadają a dotyczą nieważności zapadły po zamkniętych przewodach sądowych. Po drugie, statystyki, które podają kancelarie prawne obejmują najczęściej wycinek spraw (np. sprawy prowadzone wyłącznie przez daną kancelarie), nie przedstawiają więc ogólnej tendencji orzeczniczej, a wręcz mogą wprowadzać w błąd.
  • Przesądzenie teorii dwóch kondykcji przez uchwałę 7 SN nie oznacza, że kredytobiorca otrzyma od banku zwrot zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, a sam nie będzie musiał zwracać udostępnionych przez bank kwot kredytu, za które została nabyta nieruchomość. Kredytobiorcy nadal powinni liczyć się z obowiązkiem zwrotu kapitału. Bankowi w takiej sytuacji przysługują środki ochrony w postaci prawa zatrzymania i zarzutu potrącenia, które pozwolą na odzyskanie kapitału. Oznacza to, że w sytuacji, gdy kredytobiorca uzyska nieważność kredyty na mocy wyroku, aby ten wyrok wykonać, kredytobiorca będzie zobowiązany do złożenia w depozyt całej kwoty kredytu, którą otrzymał od banku (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20).

Więcej w informacji prasowej poniżej

Pengab: Coraz więcej optymizmu
Maj jest kolejnym miesiącem, w którym indeks koniunktury bankowej stopniowo odbudowuje spadki notowane podczas lockdownu. Główny indeks koniunktury – wskaźnik Pengab osiągnął w najnowszym pomiarze 11.4 pkt. Jest to o 10 punktów mniej niż średnia notowana przed pandemią, jednak konsekwentny wzrosty głównego indeksu jest notowany od kilku miesięcy. W najnowszym pomiarze koniunktury bankowej optymizm wśród bankowców wrócił w obszarze półrocznych prognoz makroekonomicznych. W tym zakresie najnowszy pomiar przyniósł nienotowane od wielu kwartałów wzrosty  indeksów: sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw, gospodarstw domowych i gospodarki kraju. Wskaźniki te w perspektywie miesiąca wzrosły odpowiednio o 40, 35 i 48 pkt. co jest bardzo dobrym prognostykiem na drugą połowę roku.

Pobierz plik Raport AMRON-SARFiN. I kw. 2021
Pobierz plik Informacja prasowa - Raport AMRON-SARFiN
Pobierz plik Statystyki nt. postępowań ws. kredytów CHF
Pobierz plik Cyfryzacja Sektora Bankowego
Pobierz plik Monitor Bankowy, maj 2021

Materiały audio z konferencji

Pobierz plik mp3 Statystyki nt. postępowań ws. kredytów CHF - T. Białek
Pobierz plik mp3 Cyfryzacja Sektora Bankowego - W. Kiciński
Pobierz plik mp3 Raport AMRON-SARFiN - J. Furga
Pobierz plik mp3 Monitor Bankowy, maj 2021 - M. Idzik