• Aktualności
  • Wydarzenia
  • Wyrok TSUE w sprawie C-80/24
Wydarzenia
09.10.2025

Wyrok TSUE w sprawie C-80/24

9 października 2025 r., TSUE wydał wyrok w sprawie C-80/24, która dotyczyła kwestii zgodność z prawem skupu wierzytelności konsumenckich przez spółki kapitałowe (firmy odszkodowawcze). Dzisiejszy wyrok to sygnał dla konsumentów, aby z dużą ostrożnością podchodzili do ofert firm odszkodowawczych zachęcających ich do sprzedaży wierzytelności wynikających z umów kredytowych.

Jak wynika z wyroku TSUE, sądy krajowe mogą badać umowę cesji zawartą przez konsumenta z firmą odszkodowawczą, choć wg prawa unijnego nie mają obowiązku robić tego z urzędu, jeżeli sprawa nie dotyczy bezpośrednio tej umowy cesji. Zdaniem Trybunału sąd krajowy powinien jednak ocenić, czy i w jakim zakresie prawo krajowe wymaga sprawdzenia, czy umowa cesji jest ważna, a w konsekwencji czy firma odszkodowawcza skutecznie nabyła wierzytelność i ma prawo pozywać bank (czy ma legitymację czynną w tej sprawie). Oznacza to, że w takim przypadku sąd krajowy będzie musiał przeanalizować umowę cesji, tj. zweryfikować czy nie zawiera postanowień niedozwolonych. Ponieważ prawidłowość umów cesji wzbudza wątpliwości, w praktyce wnioski o zbadanie ważności tych umowy są składane przez banki w wielu postepowaniach w sprawach o SKD.

Zgodnie z coraz liczniejszymi wyrokami, sądy krajowe badając ważność i skuteczność takich umów, coraz częściej stwierdzają ich nieważność - takie orzeczenia wydawały m.in. sądy w Warszawie, Łodzi i Chorzowie.

Te orzeczenia oraz dzisiejszy wyrok TSUE to sygnał dla konsumentów, aby z dużą ostrożnością podchodzili do ofert firm odszkodowawczych zachęcających ich do sprzedaży wierzytelności wynikających z umów kredytowych. Sądy podkreślają bowiem, że umowy są unieważnienia ze względu na istnienie klauzul niedozwolonych dotyczących zakresu cesji, czy sposobu określenia wartości sprzedanej wierzytelności.

Dzisiejszy wyrok jest bardzo istotny, ponieważ jak wynika z naszych wewnętrznych analiz, ok. 50% spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego wytaczanych jest nie przez samych konsumentów, a właśnie przez firmy działające na podstawie umów cesji.

Głos Trybunału w tej sprawie odpowiada jednak tylko na część wątpliwości związanych z problemem skupowania roszczeń od konsumentów. Do TSUE zostało również skierowane pytanie prejudycjalne dotyczące sposobu określenia wysokości wynagrodzenia dla konsumenta za przelew wierzytelności pieniężnej (sprawa C-600/24).

Jako ZBP od dłuższego czasu zwracamy uwagę na inne nieprawidłowości związane z instrumentalnym wykorzystywaniem zarówno przepisów konsumenckich, jak i proceduralnych, w procesie skupywania wierzytelności od klientów i pozywania banków przez firmy budujące biznes m.in. na roszczeniach z tytułu SKD. Przykładem może być zjawisko tzw. forum shopping, w którym firmy odszkodowawcze, nadużywając przepisów o właściwości przemiennej, składają pozwy w różnych częściach kraju i „testują” sądy w celu uzyskania dla siebie korzystnych wyroków.

Wyrok TSUE powinien stanowić kolejny sygnał dla ustawodawcy do uregulowania działalności firm odszkodowawczych, a także dla właściwych organów kontrolnych, aby zwracały szczególną uwagę na praktyki marketingowe nakłaniające konsumentów do sprzedawania swoich wierzytelności.