Kalendarz wydarzeń

Długo oczekiwane ożywienie na rynku mieszkaniowym

2013-08-28

 

W dniu 27 sierpnia 2013 roku podczas konferencji prasowej zorganizowanej przez Związek Banków Polskich zaprezentowany został 16. Raport AMRON-SARFiN. Po raz pierwszy od ponad 2 lat można jednoznacznie stwierdzić, że wyniki analizowanego kwartału okazały się lepsze od wyników okresu poprzedniego. Po najsłabszym od 2009 roku I kwartale bieżącego roku, na rynku finansowania nieruchomości mieszkaniowych, w II kwartale 2013 r. zaobserwowano oczekiwane ożywienie. Wzrosła zarówno liczba jak i wartość kredytów hipotecznych i to nie tylko względem pierwszych trzech miesięcy 2013 roku, ale również IV kwartału 2012 r. W II kwartale udzielono blisko o 6% kredytów hipotecznych więcej niż I kwartale o łącznej wartości wyższej o 14,25%. Oznacza to również, że wzrasta średnia wartość zaciąganego kredytu, a tym samym również powierzchnia nabywanych mieszkań. Na razie trudno wnioskować o trwałości wzrostów, niemniej wiele wskazuje na to, że w kolejnych miesiącach dalszemu ożywieniu mogą sprzyjać niskie stopy procentowe i bardziej optymistyczne dane na temat koniunktury w gospodarce.

Do lepszych wyników akcji kredytowej przyczynił się wzrost zdolności kredytowej Polaków, spowodowany głównie dalszym obniżaniem stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej w maju i czerwcu, przy marżach kredytowych pozostających na niezmienionym poziomie. Przeciętne oprocentowanie kredytu w II kwartale spadło w ujęciu rocznym o 2,34 p.p. natomiast w porównaniu z końcem marca bieżącego roku było niższe o 0,7 p.p..

Najpopularniejsze kredyty w dalszym ciągu plasują się w przedziale między 100 i 200 tys. zł. Ich udział w II kwartale wyniósł 33,15% w wartości nowego portfela. Kredyty denominowane w walutach takich jak euro i frank szwajcarski stanowiły tylko niewielki ułamek w wartości nowych umów – kredyty zaciągnięte w złotym przekroczyły natomiast po raz pierwszy próg 99%.

Na rynku widać jednak wciąż dużą ostrożność i to zarówno po stronie banków jak i klientów. W rezultacie potencjalny kredytobiorca finansuje transakcję ze środków własnych lub - dla zredukowania wymogów formalnych - schodzi z wysokością wnioskowanego kredytu do poziomu poniżej 50% LtV. Potwierdza to wcześniej odbierane sygnały o rosnącej liczbie transakcji mieszkaniowych, realizowanych bez finansowania kredytem bankowym – w szczególności w segmentach mieszkań najtańszych oraz najdroższych.

Skala wzrostu akcji kredytowej jest nieduża dlatego na razie trudno ocenić, czy jest to pierwszy sygnał nadchodzącego ożywienia na rynku kredytów hipotecznych. Sądzę, że jeszcze nie, bo same banki skutecznie takiemu ożywieniu przeciwdziałają, jakby nie były jeszcze do końca obudzone z tego spadkowego dotychczas trendu. Proces decyzyjny związany z akceptacją wniosków kredytowych, restrykcyjne wymaganie formalne związane z dokumentacją, a także bardzo duża ostrożność banków w ocenie wniosków kredytowych sprawiają, że potencjalny kredytobiorca finansuje transakcję ze środków własnych lub – dla zredukowania wymogów formalnych – decyduje się na kredyt poniżej 50 proc. wartości nieruchomości.

Dobre informacje dla osób zainteresowanych zakupem mieszkania płyną również z parlamentu. Z inicjatywy senackiej Komisji Budżetu i Finansów Publicznych odbyła się w Senacie debata poświęcona potrzebie uruchomienia w Polsce rekomendowanego przez Związek Banków Polskich systemu kas budowlanych, a do Sejmu wpłynęły dwa poselskie projekty ustaw – o odwróconym kredycie hipotecznym oraz o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez państwo długoterminowego oszczędzania na cele mieszkaniowe. Jeżeli te projekty wejdą w życie, mogą stanowić fundament trwałego wzrostu rynku mieszkaniowego w Polsce. Pierwsze czytanie poselskiego projektu Ustawy o kasach oszczędnościowo-budowlanych w Sejmie już w najbliższy piątek - 30 sierpnia 2013 roku. To będzie ciekawy sprawdzian dla poszczególnych partii, których posłowie decydować będą o tym, czy warto w Sejmie rozmawiać o nowych impulsach dla poprawy sytuacji mieszkaniowej w Polsce.

Jacek Furga

Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości