Kalendarz wydarzeń

Dziesięć lat Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności

2017-04-11

Zintegrowane starania o rozwój obrotu bezgotówkowego w Polsce zaczynają przynosić wymierne efekty.

Wśród wielu podmiotów  działających na rynku usług płatniczych lub mających wpływ na jego funkcjonowanie dużą rolę odgrywa, powstała przed dziesięciu laty z inicjatywy Związku Banków Polskich, Koalicja na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności. Podstawowym celem działania Koalicji jest rozwój i upowszechnienie elektronicznych instrumentów płatniczych i przyspieszenie elektronizacji gospodarki.

Głównym miernikiem rozwoju obrotu bezgotówkowego jest liczba posiadanych przez osoby fizyczne rachunków bankowych, które umożliwiają  aktywne uczestnictwo  w systemie płatniczym poprzez dokonywanie płatności bezgotówkowych.

Liczba rachunków bankowych na koniec grudnia 2016 r. wyniosła 41,6 mln, a średnio w 2016 r. na jeden rachunek bankowy przypadło  134,8 transakcji bezgotówkowych. Podkreślić należy, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat ilość rachunków bankowych osób fizycznych podwoiła się, a ilość dokonywanych za ich pośrednictwem transakcji bezgotówkowych wzrosła prawie trzykrotnie.

Najpopularniejszymi bezgotówkowymi instrumentami płatniczymi są w Polsce polecenia przelewu i karty płatnicze, jednakże w ciągu ostatnich dziesięciu lat znacząco zmieniła się struktura ich wykorzystania. O ile dziesięć lat temu polecenia przelewu stanowiły 70 %  wszystkich wykonywanych transakcji, to w 2016 r. 58 % transakcji wykonano kartami płatniczymi.

Na koniec grudnia 2016 r. w obiegu było 36,9 mln kart płatniczych, z czego 28,5 mln z funkcją zbliżeniową, co stanowiło 77,3% wszystkich kart płatniczych. Karty płatnicze z funkcją zbliżeniową funkcjonują na rynku od kilku lat.  Transakcje zbliżeniowe odbywają się bezstykowo, a przy płatnościach poniżej 50 zł nie jest wymagane podanie kodu PIN.

Rosnący stopień w szczególności kart płatniczych z funkcją zbliżeniową, przy jednoczesnym wzroście liczby kart płatniczych świadczy o coraz większej transakcyjności w ramach już posiadanych kart płatniczych w grupie konsumentów aktywnych w zakresie obrotu bezgotówkowego.

Oprócz kart zbliżeniowych bardzo dynamicznie oraz stale rozwijają się płatności mobilne (np. BLIK), stając się coraz bardziej powszechne, głównie za sprawą łatwej dostępności do telefonów komórkowych typu smartfon.

Cechą charakterystyczną polskiego systemu płatniczego stał się dynamiczny rozwój rynku innowacyjnych instrumentów i usług płatniczych, do których w szczególności należą karty zbliżeniowe i płatności mobilne, mające na celu zastąpić płatności gotówkowe głównie w niskokwotowych transakcjach detalicznych.

Warto podkreślić również, że rozwój obrotu bezgotówkowego jest wspierany przez  niezawodne funkcjonowanie wszystkich systemów płatności  (SORBNET2, TARGET2-NBP, Elixir, Euro Elixir, Express Elixir, BlueCash i BLIK) zapewniających bezpieczne i sprawne przeprowadzanie rozliczeń i rozrachunków.

Na posiedzeniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. Rada ds. Systemu Płatniczego przy Narodowym Banku Polskim pozytywnie oceniła  funkcjonowanie polskiego systemu płatniczego oraz z zadowoleniem odnotowała szereg inicjatyw sektora bankowego we współpracy z Ministerstwem Rozwoju, Ministerstwem Finansów, Narodowym Bankiem Polskim, jak również z instytucjami infrastruktury finansowej i płatniczej. Należą do nich w szczególności: Program Wsparcia Obrotu Bezgotówkowego, zwiększenie akceptacji kart płatniczych i innych bezgotówkowych instrumentów płatniczych w sektorze publicznym oraz działania Koalicji na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności.

dr Mieczysław Groszek, Wiceprezes ZBP